Bệnh tiểu đường (đái tháo đường) là một trong những bệnh rối loạn chuyển hóa phổ biến nhất hiện nay, ảnh hưởng đến hàng triệu người trên toàn thế giới. Việc kiểm soát đường huyết tốt không chỉ phụ thuộc vào chế độ ăn uống và lối sống mà còn đòi hỏi sử dụng các thuốc tiểu đường phù hợp, đặc biệt trong những trường hợp tiểu đường tuýp 2 tiến triển hoặc tiểu đường tuýp 1 bắt buộc điều trị bằng insulin. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ về các nhóm thuốc tiểu đường đang được sử dụng hiện nay và những lưu ý quan trọng khi dùng thuốc.
1. Tổng Quan Về Bệnh Tiểu Đường Và Mục Tiêu Điều Trị
1.1 Bệnh tiểu đường là gì và vì sao cần dùng thuốc điều trị?
Tiểu đường là một bệnh mạn tính xảy ra khi cơ thể không sản xuất đủ insulin hoặc không sử dụng insulin một cách hiệu quả. Khi đó, glucose không được hấp thu vào tế bào mà tồn tại trong máu, làm tăng đường huyết kéo dài, gây tổn thương nhiều cơ quan quan trọng như tim, thận, mắt, thần kinh…
Trong những giai đoạn đầu, bệnh có thể kiểm soát bằng chế độ ăn và tập luyện. Tuy nhiên, đa số bệnh nhân tiểu đường sẽ cần sử dụng thuốc tiểu đường để giữ đường huyết ở mức an toàn, ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm.
1.2 Khi nào bệnh nhân cần bắt đầu sử dụng thuốc tiểu đường?
Bệnh nhân sẽ được chỉ định dùng thuốc tiểu đường khi:
Đường huyết lúc đói ≥ 7.0 mmol/L
Đường huyết sau ăn ≥ 11.1 mmol/L
HbA1c ≥ 6.5%
Tùy theo từng tuýp tiểu đường, mức độ kiểm soát đường huyết và tình trạng sức khỏe, bác sĩ sẽ chỉ định loại thuốc tiểu đường phù hợp nhất.
2. Các Nhóm Thuốc Tiểu Đường Được Sử Dụng Phổ Biến Hiện Nay
2.1 Nhóm thuốc Sulfonylureas
Đây là nhóm thuốc tiểu đường cổ điển, có cơ chế kích thích tuyến tụy tiết ra nhiều insulin hơn. Các thuốc điển hình gồm: Gliclazid, Glibenclamid, Glipizid.
Ưu điểm: hiệu quả nhanh, giá thành rẻ.
Nhược điểm: dễ gây hạ đường huyết nếu dùng sai liều hoặc ăn uống không hợp lý.
2.2 Nhóm thuốc Biguanid (như Metformin)
Metformin là thuốc tiểu đường đầu tay, đặc biệt trong tiểu đường tuýp 2. Cơ chế chính: ức chế gan sản xuất glucose, tăng độ nhạy insulin ở cơ và mô mỡ.
Ưu điểm: ít gây hạ đường huyết, có lợi cho tim mạch và kiểm soát cân nặng.
Tác dụng phụ: rối loạn tiêu hóa, nguy cơ toan lactic nếu suy thận nặng.
2.3 Nhóm thuốc ức chế alpha-glucosidase
Nhóm thuốc này (tiêu biểu là Acarbose) làm chậm hấp thu tinh bột và đường tại ruột non, nhờ đó giảm đường huyết sau ăn.
Thường được phối hợp với các thuốc tiểu đường khác để tăng hiệu quả.
Tác dụng phụ: đầy hơi, chướng bụng nếu ăn nhiều tinh bột.
2.4 Nhóm thuốc Thiazolidinedione (TZDs)
Đây là nhóm thuốc tiểu đường có cơ chế tăng độ nhạy insulin tại mô ngoại biên. Thuốc điển hình: Pioglitazon.
Ưu điểm: hiệu quả ổn định lâu dài.
Tác dụng phụ: tăng cân, giữ nước, loãng xương, có thể gây suy tim ở người lớn tuổi.
2.5 Nhóm thuốc ức chế DPP-4
Các thuốc như Sitagliptin, Vildagliptin có cơ chế tăng hoạt động của incretin – một hormone nội sinh kích thích tiết insulin sau ăn.
Ưu điểm: ít gây hạ đường huyết, ít tác dụng phụ.
Thường được kết hợp với Metformin hoặc thuốc khác để tăng hiệu quả điều trị tiểu đường.
2.6 Nhóm thuốc đồng vận GLP-1
Nhóm thuốc này có tác dụng gần giống incretin tự nhiên, giúp tăng tiết insulin, giảm glucagon, làm chậm tiêu hóa, hỗ trợ giảm cân.
Được tiêm dưới da, dùng cho tiểu đường tuýp 2 chưa kiểm soát tốt bằng thuốc uống.
Ví dụ: Liraglutide, Exenatide.
2.7 Nhóm thuốc ức chế SGLT2
Thuốc như Empagliflozin, Dapagliflozin có cơ chế ức chế tái hấp thu glucose tại ống thận, tăng thải đường qua nước tiểu.
Ưu điểm: giảm cân, kiểm soát huyết áp, bảo vệ tim và thận.
Tác dụng phụ: nhiễm trùng tiết niệu, mất nước.
2.8 Insulin – chỉ định bắt buộc trong tiểu đường tuýp 1
Insulin là thuốc tiểu đường thiết yếu với người tiểu đường tuýp 1 vì cơ thể không còn khả năng sản xuất insulin. Có nhiều loại insulin: tác dụng nhanh, trung bình, kéo dài.
Dùng qua đường tiêm, yêu cầu người bệnh hiểu rõ kỹ thuật tiêm và cách theo dõi đường huyết.
3. Lưu Ý Khi Sử Dụng Thuốc Tiểu Đường: Hiệu Quả, Tác Dụng Phụ Và Kiểm Soát Liều
3.1 Những sai lầm phổ biến khi dùng thuốc tiểu đường
Tự ý bỏ thuốc khi thấy khỏe
Uống thuốc không đúng giờ hoặc quên liều
Không kiểm tra đường huyết định kỳ
Không kết hợp ăn uống – vận động đúng cách
Những sai lầm này khiến việc kiểm soát tiểu đường trở nên khó khăn hơn và tăng nguy cơ biến chứng.
3.2 Tác dụng phụ có thể gặp và cách xử lý
Tùy từng nhóm thuốc tiểu đường, người bệnh có thể gặp:
Hạ đường huyết (thường gặp ở Sulfonylureas, insulin)
Rối loạn tiêu hóa (Metformin, Acarbose)
Giữ nước, phù nề (TZDs)
Nhiễm trùng tiểu (SGLT2)
Cần báo ngay cho bác sĩ nếu gặp phản ứng bất thường để điều chỉnh thuốc kịp thời.
3.3 Theo dõi và tái khám định kỳ khi dùng thuốc điều trị tiểu đường
Kiểm tra HbA1c mỗi 3–6 tháng
Theo dõi đường huyết đói và sau ăn hằng ngày nếu cần
Khám tim mạch, thận, mắt để phát hiện sớm biến chứng
Sự phối hợp chặt chẽ giữa người bệnh – bác sĩ – chế độ sinh hoạt là yếu tố quyết định hiệu quả kiểm soát tiểu đường lâu dài.
Việc sử dụng thuốc tiểu đường là không thể thiếu trong chiến lược điều trị tiểu đường, đặc biệt với các trường hợp không kiểm soát được bằng chế độ ăn uống và vận động. Hiểu đúng về các nhóm thuốc, cơ chế hoạt động, tác dụng phụ và nguyên tắc sử dụng sẽ giúp người bệnh chủ động hơn trong việc điều trị, từ đó ngăn ngừa biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Giáp pháp ổn định đường huyết, tránh biến chứng tiểu đường: Punsemin
BNC Medipharm - CTY TNHH TMDV Y TẾ BÌNH NGHĨA
Đơn vị nhập khẩu và phân phối thực phẩm chức năng trực tiếp từ Mỹ, Canada độc quyền phân phối tại Việt Nam.
Hotline & zalo: 0956 745 615 & 0978 307 072 &096 880 5353
Website: http://bncmedipharm.com.vn
Địa chỉ: Tầng 1 Tòa nơ 22 KĐT Pháp Vân, Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội.
Loãng xương từ lâu vẫn bị xem là “căn bệnh của tuổi già”, chỉ xuất hiện khi con người bước vào giai đoạn lão hóa. Tuy nhiên, các nghiên cứu y học hiện đại đã chỉ ra rằng, loãng xương không phải là hệ quả tất yếu của tuổi tác mà chịu ảnh hưởng sâu sắc từ lối sống, dinh dưỡng và thói quen được hình thành từ rất sớm. Việc chủ động chăm sóc sức khỏe xương ngay từ khi còn trẻ đóng vai trò quyết định trong việc xây dựng một hệ xương chắc khỏe, từ đó giúp giảm nguy cơ loãng xương và gãy xương về sau. Thay vì chờ đến khi xuất hiện đau nhức, giảm chiều cao hay gãy xương mới bắt đầu lo lắng, mỗi người hoàn toàn có thể phòng ngừa loãng xương bằng những biện pháp đơn giản nhưng bền vững, nếu được duy trì đúng cách và đủ lâu.
Xem tiếp...
Khi tuổi tác ngày càng cao, cơ thể con người phải đối mặt với nhiều thay đổi, đặc biệt là ở hệ vận động. Những biểu hiện như đau nhức, giảm linh hoạt hay cứng khớp xuất hiện ngày càng phổ biến, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đi lại và sinh hoạt hàng ngày. Các bệnh xương khớp như thoái hóa khớp gối, đau cột sống hay viêm khớp không chỉ gây khó chịu về thể chất mà còn làm giảm chất lượng cuộc sống của người cao tuổi. Trong bối cảnh đó, việc duy trì vận động phù hợp đóng vai trò vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, không phải hình thức tập luyện nào cũng an toàn với người lớn tuổi. Những bài tập giãn cơ khi ngồi được xem là giải pháp tối ưu nhờ tính nhẹ nhàng, dễ thực hiện nhưng vẫn mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc cải thiện độ linh hoạt, giảm cứng khớp và hỗ trợ phòng ngừa bệnh xương khớp.
Xem tiếp...
Trứng là thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn của hầu hết gia đình Việt Nam nhờ giá thành rẻ, dễ chế biến và giàu dinh dưỡng. Tuy nhiên, câu hỏi Ăn trứng mỗi ngày có tốt không vẫn khiến nhiều người băn khoăn, đặc biệt là những người trung niên, người cao tuổi hoặc đang mắc các bệnh tim mạch, đái tháo đường. Nguyên nhân chính của sự lo ngại này xuất phát từ hàm lượng cholesterol trong trứng, vốn từng bị xem là yếu tố làm tăng mỡ máu và nguy cơ bệnh tim. Vậy sự thật khoa học nói gì về việc ăn trứng hằng ngày? Trứng có thực sự gây hại hay ngược lại còn mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe?
Xem tiếp...
Gan nhiễm mỡ đang trở thành một trong những bệnh lý gan phổ biến nhất hiện nay, đặc biệt là gan nhiễm mỡ không do rượu – tình trạng xảy ra ở những người ít hoặc không uống rượu nhưng vẫn bị tích tụ mỡ trong gan. Bệnh thường tiến triển âm thầm, ít triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu, khiến nhiều người chủ quan và bỏ lỡ thời điểm can thiệp hiệu quả. Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm và thay đổi lối sống phù hợp, người bệnh hoàn toàn có thể cải thiện chức năng gan và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm. Việc hiểu rõ các biện pháp phòng ngừa gan nhiễm mỡ không do rượu vì thế đóng vai trò then chốt trong bảo vệ sức khỏe gan và sức khỏe toàn diện.
Xem tiếp...
Trong bối cảnh thế giới liên tục đối mặt với các dịch bệnh truyền nhiễm mới nổi, virus Nipah đang trở thành cái tên khiến giới y tế toàn cầu đặc biệt lo ngại. Đây là một virut mới có khả năng lây từ động vật sang người và lây trực tiếp giữa người với người, gây ra các bệnh lý nghiêm trọng như viêm não cấp, suy hô hấp và có tỷ lệ tử vong rất cao. Dù chưa bùng phát trên diện rộng như COVID-19, nhưng virus Nipah được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm tác nhân gây bệnh có nguy cơ cao, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng nếu không được kiểm soát chặt chẽ.
Xem tiếp...
Trong những năm gần đây, giảm cân bằng hình thức chạy trên máy chạy bộ ngày càng được nhiều người lựa chọn nhờ tính tiện lợi, an toàn và dễ kiểm soát cường độ. Tuy nhiên, không ít người dù chăm chỉ “lên máy” mỗi ngày nhưng cân nặng vẫn không thay đổi đáng kể, thậm chí nhanh mệt và dễ bỏ cuộc. Nguyên nhân phổ biến nằm ở việc tập luyện chưa đúng cách, đặc biệt là chưa hiểu rõ thời gian tốt chạy trên máy chạy bộ để giảm mỡ hiệu quả. Thực tế, giảm cân không chỉ phụ thuộc vào việc chạy bao lâu, mà còn liên quan chặt chẽ đến cường độ, thể trạng cá nhân và sự kết hợp với dinh dưỡng khoa học.
Xem tiếp...
Trong nhiều năm qua, câu hỏi đi bộ bao nhiêu là đủ luôn khiến không ít người băn khoăn. Con số 10.000 bước mỗi ngày được xem như “chuẩn vàng” cho sức khỏe, xuất hiện dày đặc trên đồng hồ thông minh và các ứng dụng theo dõi vận động. Tuy nhiên, khoa học hiện đại cho thấy việc đi bộ không cần cứng nhắc theo một con số cố định. Điều quan trọng hơn cả là đi bộ phù hợp với độ tuổi, thể trạng và mục tiêu sức khỏe cá nhân. Hiểu đúng bản chất của việc đi bộ sẽ giúp bạn duy trì thói quen vận động bền vững, hiệu quả và an toàn hơn.
Xem tiếp...
Mùa đông thường được xem là thời điểm nhạy cảm đối với sức khỏe, đặc biệt là sức khỏe tim mạch. Trong nhiều năm, đi bộ buổi sáng được khuyến khích như một thói quen tốt giúp cải thiện tuần hoàn, kiểm soát huyết áp và phòng ngừa bệnh tật. Tuy nhiên, các nghiên cứu và khuyến cáo y khoa gần đây cho thấy, nguy cơ đau tim nếu người đi bộ sớm vào mùa đông có thể tăng lên đáng kể, nhất là ở người cao tuổi và người có bệnh nền. Việc hiểu đúng bản chất của vấn đề sẽ giúp duy trì vận động an toàn mà vẫn bảo vệ được trái tim.
Xem tiếp...
Gọi điện
