Ung thư vú là một trong những bệnh ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ trên toàn cầu. Nhiều người đặt câu hỏi: “Ung thư vú có phải do gene không?”. Theo Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ, khoảng 5–10% trường hợp ung thư vú là do yếu tố di truyền, còn lại phần lớn liên quan đến môi trường, lối sống và các nguyên nhân khác. Việc hiểu rõ vai trò của gene trong bệnh này giúp mỗi người chủ động hơn trong việc tầm soát, phòng ngừa và điều trị.
I. Gene và vai trò trong sự phát triển bệnh ung thư vú
1. Các gene liên quan đến nguy cơ ung thư vú
Trong cơ thể, gene đóng vai trò như “bản thiết kế” điều khiển sự phát triển và sửa chữa của tế bào. Khi gene bị đột biến, quá trình kiểm soát này bị phá vỡ, từ đó dẫn đến nguy cơ phát triển ung thư.
Hai gene quan trọng nhất liên quan đến ung thư vú di truyền là BRCA1 và BRCA2. Ở trạng thái bình thường, các gene này tạo ra protein có nhiệm vụ sửa chữa DNA hư hỏng. Tuy nhiên, khi bị đột biến, chức năng sửa chữa bị suy giảm, dẫn đến tích lũy tổn thương DNA và làm tăng nguy cơ hình thành tế bào ung thư.
Theo thống kê, phụ nữ mang đột biến BRCA1 hoặc BRCA2 có nguy cơ tới 70% mắc ung thư vú trước tuổi 80. Ngoài ra, họ cũng có khả năng cao mắc ung thư buồng trứng và một số loại ung thư khác như ung thư tuyến tụy.
2. Nguy cơ theo giới tính và độ tuổi
Mặc dù ung thư vú chủ yếu gặp ở nữ giới, nam giới mang đột biến gene BRCA cũng không nằm ngoài nguy cơ. Dù tỷ lệ thấp hơn, nhưng nam giới có đột biến BRCA có khả năng mắc ung thư vú, ung thư tuyến tiền liệt hoặc ung thư tuyến tụy cao hơn bình thường.
Điều đặc biệt, phụ nữ mang gene đột biến thường được chẩn đoán mắc bệnh ở độ tuổi trẻ hơn và có nguy cơ bị ung thư ở cả hai bên vú. Đây là lý do nhiều người trong nhóm nguy cơ cao cần xét nghiệm và tầm soát từ sớm.
II. Yếu tố gia đình và nguy cơ di truyền
1. Ai có khả năng cao mắc ung thư vú do gene?
Khi trong gia đình có người mắc ung thư vú, đặc biệt là mẹ, chị em gái hoặc nhiều thành viên cùng mắc bệnh, nguy cơ của người phụ nữ trong gia đình đó sẽ tăng lên đáng kể. Những trường hợp này thường có liên quan trực tiếp đến đột biến BRCA1/BRCA2 hoặc một số gene khác ít phổ biến hơn.
Điều quan trọng cần nhấn mạnh: mang gene đột biến không đồng nghĩa với việc chắc chắn sẽ bị bệnh, nhưng nguy cơ mắc ung thư sẽ cao hơn nhiều so với người bình thường.
2. Vai trò của sàng lọc sớm
Người có tiền sử gia đình mắc ung thư vú nên đi xét nghiệm di truyền để xác định có mang gene đột biến hay không. Việc tầm soát và phát hiện sớm không chỉ giúp điều trị kịp thời mà còn có thể áp dụng các biện pháp dự phòng như cắt bỏ tuyến vú dự phòng, theo dõi định kỳ hoặc thay đổi lối sống để giảm nguy cơ.
Khám sàng lọc định kỳ, kết hợp tư vấn di truyền, được coi là “chìa khóa vàng” trong quản lý sức khỏe cho nhóm nguy cơ cao.
III. Khi nào cần xét nghiệm gene BRCA và các đột biến khác?
1. Đối tượng cần xét nghiệm
Không phải tất cả phụ nữ mắc ung thư vú đều cần xét nghiệm di truyền. Tuy nhiên, có những nhóm đối tượng đặc biệt nên cân nhắc thực hiện, bao gồm:
Phụ nữ được chẩn đoán ung thư vú ở độ tuổi trẻ.
Người bị ung thư vú ba âm tính (triple-negative).
Người đã từng mắc ung thư vú thứ hai (không phải tái phát).
Người gốc Do Thái Ashkenazi – nhóm có tỷ lệ đột biến BRCA cao.
Nam giới mắc ung thư vú hoặc một số loại ung thư khác như tuyến tiền liệt, tuyến tụy.
2. Những nhóm có yếu tố gia đình nguy cơ cao
Ngoài các trường hợp trên, xét nghiệm di truyền còn khuyến nghị cho những người:
Có thành viên gia đình mang đột biến BRCA đã được xác định.
Có nhiều người thân mắc ung thư vú, đặc biệt ở độ tuổi trẻ.
Có thành viên nam trong gia đình mắc ung thư vú.
Có người thân mắc ung thư buồng trứng, ung thư tuyến tụy, ung thư tuyến tiền liệt di căn.
Việc xét nghiệm không chỉ giúp cá nhân biết rõ nguy cơ mà còn giúp các thành viên khác trong gia đình có kế hoạch phòng ngừa phù hợp.
IV. Ý nghĩa của việc hiểu rõ di truyền trong ung thư vú
1. Chủ động trong tầm soát và phòng ngừa
Nhận biết được nguy cơ từ yếu tố di truyền giúp người bệnh và gia đình chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe. Người mang gene đột biến có thể lựa chọn:
Tầm soát sớm và thường xuyên bằng các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh như siêu âm, chụp nhũ ảnh hoặc MRI.
Áp dụng phẫu thuật dự phòng trong trường hợp nguy cơ rất cao.
Thay đổi chế độ ăn uống, sinh hoạt và sử dụng thuốc dự phòng theo chỉ định bác sĩ.
2. Lối sống và phòng ngừa cho mọi người
Dù có mang gene đột biến hay không, việc duy trì lối sống lành mạnh luôn đóng vai trò quan trọng trong giảm nguy cơ mắc bệnh. Các biện pháp bao gồm:
Ăn uống cân bằng, nhiều rau xanh, hạn chế rượu bia và thực phẩm chế biến sẵn.
Duy trì cân nặng hợp lý, tập thể dục ít nhất 150 phút/tuần.
Khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm những thay đổi bất thường.
Điều này cho thấy: gene có thể làm tăng nguy cơ, nhưng cách sống mới là yếu tố then chốt quyết định khả năng mắc hoặc kiểm soát ung thư.
“Ung thư vú có phải do gene không?”, có thể khẳng định rằng: yếu tố gene chỉ chiếm khoảng 5–10% tổng số ca bệnh. Phần lớn các trường hợp ung thư vú xuất phát từ lối sống, môi trường và những yếu tố nguy cơ khác.
Hiểu rõ yếu tố di truyền mang lại lợi ích to lớn trong phòng ngừa, tầm soát và điều trị sớm. Tuy nhiên, ngay cả những người không mang đột biến gene cũng cần quan tâm đến sức khỏe, duy trì thói quen sống khoa học để giảm thiểu rủi ro.
Cuối cùng, thay vì chỉ lo lắng với câu hỏi “Ung thư vú có phải do gene không?”, mỗi người hãy biến kiến thức thành hành động, bằng việc sàng lọc đúng lúc, duy trì lối sống lành mạnh và thăm khám định kỳ, để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.
Giải pháp tăng cường sức khỏe, nâng cao sức đề kháng: Oncocess Rx
BNC Medipharm - CTY TNHH TMDV Y TẾ BÌNH NGHĨA
Đơn vị nhập khẩu và phân phối thực phẩm chức năng trực tiếp từ Mỹ, Canada độc quyền phân phối tại Việt Nam.
Hotline & zalo: 0965 745 615 & 0978 307 072 &096 880 5353
Website: https://bncmedipharm.com.vn/
Địa chỉ: Tầng 1 Tòa nơ 22 KĐT Pháp Vân, phường Yên Sở, Hà Nội
Loãng xương từ lâu vẫn bị xem là “căn bệnh của tuổi già”, chỉ xuất hiện khi con người bước vào giai đoạn lão hóa. Tuy nhiên, các nghiên cứu y học hiện đại đã chỉ ra rằng, loãng xương không phải là hệ quả tất yếu của tuổi tác mà chịu ảnh hưởng sâu sắc từ lối sống, dinh dưỡng và thói quen được hình thành từ rất sớm. Việc chủ động chăm sóc sức khỏe xương ngay từ khi còn trẻ đóng vai trò quyết định trong việc xây dựng một hệ xương chắc khỏe, từ đó giúp giảm nguy cơ loãng xương và gãy xương về sau. Thay vì chờ đến khi xuất hiện đau nhức, giảm chiều cao hay gãy xương mới bắt đầu lo lắng, mỗi người hoàn toàn có thể phòng ngừa loãng xương bằng những biện pháp đơn giản nhưng bền vững, nếu được duy trì đúng cách và đủ lâu.
Xem tiếp...
Khi tuổi tác ngày càng cao, cơ thể con người phải đối mặt với nhiều thay đổi, đặc biệt là ở hệ vận động. Những biểu hiện như đau nhức, giảm linh hoạt hay cứng khớp xuất hiện ngày càng phổ biến, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đi lại và sinh hoạt hàng ngày. Các bệnh xương khớp như thoái hóa khớp gối, đau cột sống hay viêm khớp không chỉ gây khó chịu về thể chất mà còn làm giảm chất lượng cuộc sống của người cao tuổi. Trong bối cảnh đó, việc duy trì vận động phù hợp đóng vai trò vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, không phải hình thức tập luyện nào cũng an toàn với người lớn tuổi. Những bài tập giãn cơ khi ngồi được xem là giải pháp tối ưu nhờ tính nhẹ nhàng, dễ thực hiện nhưng vẫn mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc cải thiện độ linh hoạt, giảm cứng khớp và hỗ trợ phòng ngừa bệnh xương khớp.
Xem tiếp...
Trứng là thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn của hầu hết gia đình Việt Nam nhờ giá thành rẻ, dễ chế biến và giàu dinh dưỡng. Tuy nhiên, câu hỏi Ăn trứng mỗi ngày có tốt không vẫn khiến nhiều người băn khoăn, đặc biệt là những người trung niên, người cao tuổi hoặc đang mắc các bệnh tim mạch, đái tháo đường. Nguyên nhân chính của sự lo ngại này xuất phát từ hàm lượng cholesterol trong trứng, vốn từng bị xem là yếu tố làm tăng mỡ máu và nguy cơ bệnh tim. Vậy sự thật khoa học nói gì về việc ăn trứng hằng ngày? Trứng có thực sự gây hại hay ngược lại còn mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe?
Xem tiếp...
Gan nhiễm mỡ đang trở thành một trong những bệnh lý gan phổ biến nhất hiện nay, đặc biệt là gan nhiễm mỡ không do rượu – tình trạng xảy ra ở những người ít hoặc không uống rượu nhưng vẫn bị tích tụ mỡ trong gan. Bệnh thường tiến triển âm thầm, ít triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu, khiến nhiều người chủ quan và bỏ lỡ thời điểm can thiệp hiệu quả. Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm và thay đổi lối sống phù hợp, người bệnh hoàn toàn có thể cải thiện chức năng gan và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm. Việc hiểu rõ các biện pháp phòng ngừa gan nhiễm mỡ không do rượu vì thế đóng vai trò then chốt trong bảo vệ sức khỏe gan và sức khỏe toàn diện.
Xem tiếp...
Trong bối cảnh thế giới liên tục đối mặt với các dịch bệnh truyền nhiễm mới nổi, virus Nipah đang trở thành cái tên khiến giới y tế toàn cầu đặc biệt lo ngại. Đây là một virut mới có khả năng lây từ động vật sang người và lây trực tiếp giữa người với người, gây ra các bệnh lý nghiêm trọng như viêm não cấp, suy hô hấp và có tỷ lệ tử vong rất cao. Dù chưa bùng phát trên diện rộng như COVID-19, nhưng virus Nipah được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm tác nhân gây bệnh có nguy cơ cao, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng nếu không được kiểm soát chặt chẽ.
Xem tiếp...
Trong những năm gần đây, giảm cân bằng hình thức chạy trên máy chạy bộ ngày càng được nhiều người lựa chọn nhờ tính tiện lợi, an toàn và dễ kiểm soát cường độ. Tuy nhiên, không ít người dù chăm chỉ “lên máy” mỗi ngày nhưng cân nặng vẫn không thay đổi đáng kể, thậm chí nhanh mệt và dễ bỏ cuộc. Nguyên nhân phổ biến nằm ở việc tập luyện chưa đúng cách, đặc biệt là chưa hiểu rõ thời gian tốt chạy trên máy chạy bộ để giảm mỡ hiệu quả. Thực tế, giảm cân không chỉ phụ thuộc vào việc chạy bao lâu, mà còn liên quan chặt chẽ đến cường độ, thể trạng cá nhân và sự kết hợp với dinh dưỡng khoa học.
Xem tiếp...
Trong nhiều năm qua, câu hỏi đi bộ bao nhiêu là đủ luôn khiến không ít người băn khoăn. Con số 10.000 bước mỗi ngày được xem như “chuẩn vàng” cho sức khỏe, xuất hiện dày đặc trên đồng hồ thông minh và các ứng dụng theo dõi vận động. Tuy nhiên, khoa học hiện đại cho thấy việc đi bộ không cần cứng nhắc theo một con số cố định. Điều quan trọng hơn cả là đi bộ phù hợp với độ tuổi, thể trạng và mục tiêu sức khỏe cá nhân. Hiểu đúng bản chất của việc đi bộ sẽ giúp bạn duy trì thói quen vận động bền vững, hiệu quả và an toàn hơn.
Xem tiếp...
Mùa đông thường được xem là thời điểm nhạy cảm đối với sức khỏe, đặc biệt là sức khỏe tim mạch. Trong nhiều năm, đi bộ buổi sáng được khuyến khích như một thói quen tốt giúp cải thiện tuần hoàn, kiểm soát huyết áp và phòng ngừa bệnh tật. Tuy nhiên, các nghiên cứu và khuyến cáo y khoa gần đây cho thấy, nguy cơ đau tim nếu người đi bộ sớm vào mùa đông có thể tăng lên đáng kể, nhất là ở người cao tuổi và người có bệnh nền. Việc hiểu đúng bản chất của vấn đề sẽ giúp duy trì vận động an toàn mà vẫn bảo vệ được trái tim.
Xem tiếp...
Gọi điện
