Bệnh tiểu đường (đái tháo đường) hiện nay là một trong những căn bệnh mạn tính phổ biến nhất trên thế giới, với số người mắc ngày càng gia tăng. Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc kiểm soát đường huyết và ngăn ngừa biến chứng. Nhiều người sau khi được chẩn đoán thường băn khoăn: “Tiểu đường nên ăn gì?”, “Tiểu đường nên kiêng gì?”. Bài viết này sẽ phân tích chi tiết để giúp người bệnh xây dựng thực đơn phù hợp, vừa đảm bảo dinh dưỡng vừa an toàn cho sức khỏe.
.jpg)
I. Vai trò của dinh dưỡng trong kiểm soát bệnh tiểu đường
1. Chế độ ăn và mối liên hệ với đường huyết
Ở người mắc bệnh tiểu đường, khả năng sản xuất hoặc sử dụng insulin bị rối loạn khiến lượng đường trong máu tăng cao. Chính vì vậy, ăn uống không hợp lý có thể khiến đường huyết tăng đột ngột, gây nguy hiểm. Một chế độ ăn khoa học sẽ giúp ổn định chỉ số đường huyết, giảm nguy cơ biến chứng về tim mạch, thận và thần kinh.
2. Nguyên tắc cơ bản trong ăn uống cho người bệnh tiểu đường
Nguyên tắc chung là:
Hạn chế thực phẩm giàu gluxit (chất bột đường) nhanh hấp thu.
Giảm chất béo bão hòa để ngăn xơ vữa động mạch.
Cân bằng giữa protein, lipid và carbohydrate để duy trì năng lượng ổn định.
Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia Việt Nam, khẩu phần hợp lý cho người tiểu đường gồm: 50–60% năng lượng từ gluxit (ưu tiên thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp), 15–20% từ protein, 25–30% từ chất béo (chủ yếu là chất béo không bão hòa).
3. Vì sao cần cân bằng giữa dinh dưỡng và kiểm soát đường huyết?
Một chế độ ăn đầy đủ không chỉ giúp kiểm soát đường huyết mà còn phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm như nhồi máu cơ tim, đột quỵ, suy thận, mù lòa. Do đó, việc tìm hiểu rõ tiểu đường nên ăn gì và tiểu đường nên kiêng gì là điều thiết yếu để người bệnh có thể sống khỏe mạnh và kéo dài tuổi thọ.
II. Tiểu đường nên ăn gì để ổn định sức khỏe?
1. Nhóm đường bột tốt: ngũ cốc nguyên hạt, gạo lứt, yến mạch, các loại đậu
Người bị bệnh tiểu đường không cần kiêng hoàn toàn tinh bột, nhưng nên chọn loại tinh bột phức. Các loại ngũ cốc nguyên hạt như gạo lứt, yến mạch, bánh mì đen, đậu đỗ… có chỉ số đường huyết thấp, giúp đường huyết tăng từ từ và ổn định lâu hơn. Đây là câu trả lời quan trọng cho thắc mắc tiểu đường nên ăn gì.
2. Nhóm protein: cá, thịt nạc, thịt gia cầm bỏ da, đậu phụ, trứng
Protein cần thiết để duy trì cơ bắp và năng lượng. Người bệnh nên ưu tiên thịt nạc, cá, thịt gà bỏ da, hải sản ít mỡ và các loại đậu. Cá béo như cá hồi, cá thu cung cấp thêm omega-3 tốt cho tim mạch.
3. Nhóm chất béo lành mạnh: dầu oliu, dầu cá, hạt chia, hạnh nhân
Chất béo không bão hòa giúp kiểm soát cholesterol và tốt cho hệ tim mạch. Tiểu đường nên ăn gì? Hãy bổ sung dầu oliu, dầu đậu nành, dầu mè, quả bơ, hạt óc chó, hạnh nhân.
4. Nhóm rau xanh và hoa quả ít ngọt: bông cải, rau cải, cam, bưởi, dâu tây
Rau xanh giàu chất xơ giúp làm chậm quá trình hấp thu đường. Trái cây ít ngọt như bưởi, cam, táo xanh, dâu tây, thanh long cũng nên có mặt trong thực đơn hàng ngày. Người bệnh nên ăn trái cây tươi thay vì uống nước ép để tránh tăng đường huyết nhanh.
5. Nguyên tắc chế biến: ưu tiên hấp, luộc, hạn chế chiên xào nhiều dầu mỡ
Cách chế biến ảnh hưởng trực tiếp đến lượng calo và chất béo. Người mắc bệnh tiểu đường nên ưu tiên các món hấp, luộc, nướng, áp chảo nhẹ thay vì chiên rán nhiều dầu mỡ.
III. Tiểu đường nên kiêng gì để phòng biến chứng?
Các loại tinh bột tinh chế: gạo trắng, bánh mì trắng, miến, bột sắn dây. Những loại thực phẩm này có chỉ số đường huyết cao, khiến đường huyết tăng vọt sau khi ăn. Đây chính là nhóm thực phẩm nằm trong danh sách người bị tiểu đường nên kiêng.
Thực phẩm nhiều chất béo bão hòa: mỡ động vật, da gà, phủ tạng. Chúng làm tăng cholesterol xấu, gây xơ vữa động mạch và bệnh tim mạch, biến chứng thường gặp của bệnh tiểu đường.
Đồ ngọt, nước ngọt có ga, bánh kẹo, siro, mứt trái cây: Lượng đường tinh luyện trong các thực phẩm này cực cao, dễ gây mất kiểm soát đường huyết. Vì vậy, nhóm đồ ngọt luôn là ưu tiên kiêng ăn hàng đầu của người bị tiểu đường.
Trái cây nhiều đường và hoa quả sấy khô: xoài chín, hồng, sầu riêng, nho khô. Hoa quả sấy chứa lượng đường cô đặc, khiến đường huyết tăng nhanh. Các loại trái cây quá ngọt cũng cần hạn chế tối đa.
Thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh nhiều dầu mỡ và muối: Khoai tây chiên, gà rán, xúc xích, đồ hộp… không chỉ gây tăng đường huyết mà còn làm tăng nguy cơ tim mạch. Đây là nhóm thực phẩm nằm trong danh mục người bị tiểu đường nên kiêng.
IV. Nguyên tắc ăn uống dành cho người bệnh tiểu đường
Chia nhỏ bữa ăn, tránh để quá đói hoặc quá no: Thay vì ăn 3 bữa chính quá nhiều, người bệnh nên chia thành 5–6 bữa nhỏ. Điều này giúp đường huyết ổn định, tránh tình trạng tăng vọt hoặc hạ đường đột ngột.
Ăn uống điều độ, đúng giờ, không thay đổi khẩu phần đột ngột: Người bệnh tiểu đường nên duy trì giờ giấc ăn uống ổn định, không nên bỏ bữa hoặc ăn quá nhiều trong một lần.
Kết hợp vận động nhẹ sau bữa ăn để ổn định đường huyết: Đi bộ nhẹ nhàng sau khi ăn 20–30 phút giúp hạ đường huyết hiệu quả, đồng thời cải thiện sức khỏe tim mạch và bệnh tiểu đường.
Duy trì lối sống lành mạnh: ngủ đủ giấc, tránh căng thẳng, tập thể dục thường xuyên. Ngoài ăn uống, người bệnh nên giữ tinh thần thoải mái, ngủ đúng giờ và tập thể dục đều đặn để hỗ trợ kiểm soát đường huyết.
V. Lời khuyên từ chuyên gia dinh dưỡng
Cá nhân hóa chế độ ăn theo tình trạng và chỉ định của bác sĩ: Không phải bệnh nhân nào cũng giống nhau. Tùy vào cân nặng, chỉ số đường huyết, mức độ bệnh, bác sĩ sẽ xây dựng thực đơn riêng.
Theo dõi chỉ số đường huyết thường xuyên để điều chỉnh kịp thời: Người bệnh nên kiểm tra đường huyết trước và sau ăn để đánh giá hiệu quả của chế độ ăn, từ đó điều chỉnh lượng thực phẩm cho phù hợp.
Kết hợp dinh dưỡng với dùng thuốc và luyện tập để kiểm soát bệnh tiểu đường hiệu quả: Một chế độ ăn hợp lý, kết hợp thuốc và tập luyện thường xuyên chính là “chìa khóa vàng” để sống khỏe với bệnh tiểu đường.
Chế độ ăn uống đóng vai trò quyết định trong việc kiểm soát bệnh tiểu đường. Người bệnh cần hiểu rõ người bị tiểu đường nên ăn gì để bổ sung thực phẩm lành mạnh, đồng thời nắm được tiểu đường nên kiêng gì để tránh những nguy cơ tăng đường huyết và biến chứng của tiểu đường.
Một lối sống lành mạnh, một chế độ dinh dưỡng khoa học cùng sự theo dõi y tế định kỳ sẽ giúp người bệnh tiểu đường duy trì sức khỏe, sống vui khỏe và hạn chế tối đa biến chứng nguy hiểm từ tiểu đường.
Giải pháp ổn định đường huyết: Punsemin
BNC Medipharm - CTY TNHH TMDV Y TẾ BÌNH NGHĨA
Đơn vị nhập khẩu và phân phối thực phẩm chức năng trực tiếp từ Mỹ, Canada độc quyền phân phối tại Việt Nam.
Hotline & zalo: 0965 745 615 & 0978 307 072 &096 880 5353
Website: https://bncmedipharm.com.vn/
Địa chỉ: Tầng 1 Tòa nơ 22 KĐT Pháp Vân, phường Yên Sở, Hà Nội
Loãng xương từ lâu vẫn bị xem là “căn bệnh của tuổi già”, chỉ xuất hiện khi con người bước vào giai đoạn lão hóa. Tuy nhiên, các nghiên cứu y học hiện đại đã chỉ ra rằng, loãng xương không phải là hệ quả tất yếu của tuổi tác mà chịu ảnh hưởng sâu sắc từ lối sống, dinh dưỡng và thói quen được hình thành từ rất sớm. Việc chủ động chăm sóc sức khỏe xương ngay từ khi còn trẻ đóng vai trò quyết định trong việc xây dựng một hệ xương chắc khỏe, từ đó giúp giảm nguy cơ loãng xương và gãy xương về sau. Thay vì chờ đến khi xuất hiện đau nhức, giảm chiều cao hay gãy xương mới bắt đầu lo lắng, mỗi người hoàn toàn có thể phòng ngừa loãng xương bằng những biện pháp đơn giản nhưng bền vững, nếu được duy trì đúng cách và đủ lâu.
Xem tiếp...
Khi tuổi tác ngày càng cao, cơ thể con người phải đối mặt với nhiều thay đổi, đặc biệt là ở hệ vận động. Những biểu hiện như đau nhức, giảm linh hoạt hay cứng khớp xuất hiện ngày càng phổ biến, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đi lại và sinh hoạt hàng ngày. Các bệnh xương khớp như thoái hóa khớp gối, đau cột sống hay viêm khớp không chỉ gây khó chịu về thể chất mà còn làm giảm chất lượng cuộc sống của người cao tuổi. Trong bối cảnh đó, việc duy trì vận động phù hợp đóng vai trò vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, không phải hình thức tập luyện nào cũng an toàn với người lớn tuổi. Những bài tập giãn cơ khi ngồi được xem là giải pháp tối ưu nhờ tính nhẹ nhàng, dễ thực hiện nhưng vẫn mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc cải thiện độ linh hoạt, giảm cứng khớp và hỗ trợ phòng ngừa bệnh xương khớp.
Xem tiếp...
Trứng là thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn của hầu hết gia đình Việt Nam nhờ giá thành rẻ, dễ chế biến và giàu dinh dưỡng. Tuy nhiên, câu hỏi Ăn trứng mỗi ngày có tốt không vẫn khiến nhiều người băn khoăn, đặc biệt là những người trung niên, người cao tuổi hoặc đang mắc các bệnh tim mạch, đái tháo đường. Nguyên nhân chính của sự lo ngại này xuất phát từ hàm lượng cholesterol trong trứng, vốn từng bị xem là yếu tố làm tăng mỡ máu và nguy cơ bệnh tim. Vậy sự thật khoa học nói gì về việc ăn trứng hằng ngày? Trứng có thực sự gây hại hay ngược lại còn mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe?
Xem tiếp...
Gan nhiễm mỡ đang trở thành một trong những bệnh lý gan phổ biến nhất hiện nay, đặc biệt là gan nhiễm mỡ không do rượu – tình trạng xảy ra ở những người ít hoặc không uống rượu nhưng vẫn bị tích tụ mỡ trong gan. Bệnh thường tiến triển âm thầm, ít triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu, khiến nhiều người chủ quan và bỏ lỡ thời điểm can thiệp hiệu quả. Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm và thay đổi lối sống phù hợp, người bệnh hoàn toàn có thể cải thiện chức năng gan và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm. Việc hiểu rõ các biện pháp phòng ngừa gan nhiễm mỡ không do rượu vì thế đóng vai trò then chốt trong bảo vệ sức khỏe gan và sức khỏe toàn diện.
Xem tiếp...
Trong bối cảnh thế giới liên tục đối mặt với các dịch bệnh truyền nhiễm mới nổi, virus Nipah đang trở thành cái tên khiến giới y tế toàn cầu đặc biệt lo ngại. Đây là một virut mới có khả năng lây từ động vật sang người và lây trực tiếp giữa người với người, gây ra các bệnh lý nghiêm trọng như viêm não cấp, suy hô hấp và có tỷ lệ tử vong rất cao. Dù chưa bùng phát trên diện rộng như COVID-19, nhưng virus Nipah được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm tác nhân gây bệnh có nguy cơ cao, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng nếu không được kiểm soát chặt chẽ.
Xem tiếp...
Trong những năm gần đây, giảm cân bằng hình thức chạy trên máy chạy bộ ngày càng được nhiều người lựa chọn nhờ tính tiện lợi, an toàn và dễ kiểm soát cường độ. Tuy nhiên, không ít người dù chăm chỉ “lên máy” mỗi ngày nhưng cân nặng vẫn không thay đổi đáng kể, thậm chí nhanh mệt và dễ bỏ cuộc. Nguyên nhân phổ biến nằm ở việc tập luyện chưa đúng cách, đặc biệt là chưa hiểu rõ thời gian tốt chạy trên máy chạy bộ để giảm mỡ hiệu quả. Thực tế, giảm cân không chỉ phụ thuộc vào việc chạy bao lâu, mà còn liên quan chặt chẽ đến cường độ, thể trạng cá nhân và sự kết hợp với dinh dưỡng khoa học.
Xem tiếp...
Trong nhiều năm qua, câu hỏi đi bộ bao nhiêu là đủ luôn khiến không ít người băn khoăn. Con số 10.000 bước mỗi ngày được xem như “chuẩn vàng” cho sức khỏe, xuất hiện dày đặc trên đồng hồ thông minh và các ứng dụng theo dõi vận động. Tuy nhiên, khoa học hiện đại cho thấy việc đi bộ không cần cứng nhắc theo một con số cố định. Điều quan trọng hơn cả là đi bộ phù hợp với độ tuổi, thể trạng và mục tiêu sức khỏe cá nhân. Hiểu đúng bản chất của việc đi bộ sẽ giúp bạn duy trì thói quen vận động bền vững, hiệu quả và an toàn hơn.
Xem tiếp...
Mùa đông thường được xem là thời điểm nhạy cảm đối với sức khỏe, đặc biệt là sức khỏe tim mạch. Trong nhiều năm, đi bộ buổi sáng được khuyến khích như một thói quen tốt giúp cải thiện tuần hoàn, kiểm soát huyết áp và phòng ngừa bệnh tật. Tuy nhiên, các nghiên cứu và khuyến cáo y khoa gần đây cho thấy, nguy cơ đau tim nếu người đi bộ sớm vào mùa đông có thể tăng lên đáng kể, nhất là ở người cao tuổi và người có bệnh nền. Việc hiểu đúng bản chất của vấn đề sẽ giúp duy trì vận động an toàn mà vẫn bảo vệ được trái tim.
Xem tiếp...
Gọi điện
