Bóng đè là một trải nghiệm giấc ngủ đáng sợ mà nhiều người từng gặp phải. Cảm giác tỉnh táo nhưng toàn thân bị tê liệt, không thể cử động hay cất tiếng gọi khiến người bệnh rơi vào trạng thái hoảng loạn cực độ. Mặc dù chứng bóng đè khi ngủ không gây ra những ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe thể chất và không phải là một rủi ro y tế nghiêm trọng, nhưng việc tìm hiểu cách điều trị bóng đè sớm và đúng cách sẽ giúp bạn tránh các cơn hoảng loạn tái phát, giải tỏa tâm lý lo âu và cải thiện đáng kể chất lượng giấc ngủ hàng ngày.

I. Hiểu đúng về hiện tượng bóng đè khi ngủ
Để tìm ra giải pháp khắc phục hiệu quả, trước hết chúng ta cần hiểu rõ bản chất sinh học của hiện tượng bóng đè. Y học hiện đại đã chứng minh đây hoàn toàn là một rối loạn sinh lý liên quan đến giấc ngủ chứ không phải do yếu tố tâm linh.
1. Bóng đè là gì và mối liên hệ với chu kỳ giấc ngủ REM
Theo các nghiên cứu y khoa, bóng đè được coi là chứng mất ngủ giả, hoặc một hành vi bất thường xảy ra trong khi ngủ. Hiện tượng này có liên quan trực tiếp đến giai đoạn chuyển động mắt nhanh, hay còn gọi là giai đoạn giấc ngủ REM trong chu kỳ giấc ngủ. Trong giai đoạn REM, não bộ tạo ra giấc mơ và tự động ngắt kết nối thần kinh vận động để thả lỏng các cơ. Hiện tượng tê liệt xảy ra khi bạn đã tỉnh táo và nhận thức được mọi thứ xung quanh nhưng cơ thể vẫn còn trong trạng thái ức chế vận động của pha REM. Trải nghiệm này có thể đáng sợ và đau khổ, đặc biệt nếu bạn không biết chuyện gì đang xảy ra.
2. Bóng đè có nguy hiểm không và ảnh hưởng đến sức khỏe như thế nào
Nhiều người thắc mắc liệu bóng đè có đe dọa tính mạng hay không. Thực tế, hiện tượng này không gây ra bất kỳ tác hại trực tiếp nào. Khi hết tác dụng, người bệnh có thể cử động và nói chuyện bình thường. Tuy nhiên, nếu xảy ra thường xuyên, bóng đè khi ngủ có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ và sức khỏe của người mắc, làm gián đoạn giấc ngủ ban đêm và khiến người bệnh rơi vào tâm lý hoảng loạn.
II. Các loại thuốc điều trị bóng đè dành cho trường hợp nặng
Đa số các trường hợp bị bóng đè không cần phải dùng thuốc điều trị. Với một số người bị bóng đè khi ngủ thường xuyên hoặc nghiêm trọng, bác sĩ có thể chỉ định một số nhóm thuốc trị bóng đè chuyên dụng nhằm điều chỉnh chu kỳ ngủ.
1. Nhóm thuốc chống trầm cảm 3 vòng giúp kiểm soát chu kỳ ngủ
Một trong những nhóm dược phẩm được ứng dụng là các loại thuốc chống trầm cảm 3 vòng. Tác dụng chính của nhóm này là ức chế giấc ngủ REM. Các thuốc bao gồm Clomipramine, Imipramine, Protriptyline và Desmethylimipramine đều được báo cáo là thuyên giảm bóng đè. Tuy nhiên, nhóm này có thể gây ra tác dụng phụ như nhìn mờ, khô miệng, táo bón, bí tiểu, mê sảng, tăng cân, giảm khoái cảm, khó cương cứng và loạn nhịp tim. Quá liều thuốc chống trầm cảm 3 vòng có thể gây loạn nhịp tim, thậm chí tử vong.
2. Thuốc ức chế tái hấp thu Serotonin có chọn lọc SSRI
Nhóm thuốc thứ hai là các thuốc ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI). Tác dụng của các thuốc như Fluoxetine và Femoxetine đã được chứng minh có hiệu quả trong việc ức chế giấc ngủ REM. Các tác dụng phụ thường gặp của nhóm này bao gồm buồn nôn, chóng mặt, đau đầu, tiêu chảy, khó ngủ, nhìn mờ, tăng cân, giảm ham muốn tình dục và rối loạn cương dương.
3. Thuốc an thần và giải lo âu hỗ trợ ổn định thần kinh
Bên cạnh hai nhóm thuốc trên, một số thuốc an thần giải lo âu cũng có thể được các bác sĩ kê đơn để giúp cải thiện giấc ngủ và ức chế giấc ngủ REM. Các thuốc bao gồm Diazepam, Bromazepam, Lorazepam, Zolpidem, Flurazepam. Nhóm thuốc này mang lại tác dụng phụ như gây buồn nôn, tăng cân, mệt mỏi, bồn chồn, khô miệng và táo bón.
III. Những lưu ý sống còn khi sử dụng thuốc trị bóng đè
Để dùng thuốc an toàn, người bệnh cần tuyệt đối tuân thủ các quy tắc y khoa khi điều trị.
1. Tuân thủ tuyệt đối chỉ định chuyên khoa của bác sĩ
Lưu ý quan trọng hàng đầu là không tự ý dùng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ và không sử dụng lại đơn cũ. Tuyệt đối tuân thủ hướng dẫn dùng thuốc của bác sĩ.
2. Hiểm họa từ hội chứng cai thuốc khi dừng đột ngột
Bệnh nhân không được dừng thuốc đột ngột. Việc ngưng thuốc chống trầm cảm 3 vòng và SSRI đột ngột có thể gây hội chứng cai thuốc khiến người bệnh có thể bị đau bụng, nôn, buồn nôn, tiêu chảy, mất ngủ, chảy nước mũi, đau đầu nhẹ và hội chứng giả cúm.
3. Theo dõi sát sao phản ứng của cơ thể và xử trí kịp thời
Trong thời gian dùng thuốc, nếu có bất thường cần báo cho bác sĩ để có hướng xử trí kịp thời nhằm bảo vệ sức khỏe tốt nhất.
IV. Phương pháp điều trị bóng đè không dùng thuốc thông qua vệ sinh giấc ngủ
Ngoài việc dùng thuốc, người bệnh có thể thực hiện vệ sinh giấc ngủ để giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ, ngăn ngừa tình trạng tê liệt và chủ động tìm cách thoát khỏi bóng đè.
1. Thiết lập lịch trình sinh hoạt và cải thiện môi trường ngủ
Ngủ đủ giấc từ 7 đến 8 giờ mỗi đêm là yếu tố hàng đầu. Bạn nên tuân thủ lịch trình và thói quen thức - ngủ vào cùng một thời gian. Hãy tạo môi trường ngủ lý tưởng bằng cách giữ phòng ngủ tối, mát mẻ và yên tĩnh, đảm bảo nệm và gối sao cho thoải mái nhất. Ngoài ra, cần tránh ngủ ở tư thế nằm ngửa vì tư thế này dễ gây kích hoạt hiện tượng tê liệt.
2. Kiểm soát căng thẳng thần kinh và thói quen trước khi ngủ
Giảm thiểu căng thẳng, trầm cảm hoặc lo lắng là bước quan trọng. Hãy thư giãn trước khi đi ngủ bằng cách tắm, đọc sách hoặc nghe nhạc êm dịu. Tránh sử dụng các thiết bị điện tử trước khi đi ngủ. Việc tập thể dục thường xuyên rất tốt nhưng nên tránh tập gần giờ đi ngủ.
3. Hạn chế caffeine và các chất kích thích vào buổi tối
Hãy hạn chế sử dụng chất kích thích, uống rượu, bia, đặc biệt là vào buổi tối. Bên cạnh đó, nên giảm lượng caffeine hấp thụ; nếu không thể hoặc không muốn từ bỏ caffeine, hãy tránh dùng sau 2 giờ chiều.
Hiện tượng bóng đè tuy gây ra nỗi lo sợ nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát và ngăn ngừa. Việc trang bị kiến thức đúng đắn, tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ và kiên trì thực hiện các biện pháp vệ sinh giấc ngủ sẽ giúp bạn chủ động đẩy lùi tình trạng này. Hãy bắt đầu thay đổi thói quen sinh hoạt ngay từ hôm nay để bảo vệ sức khỏe và nâng cao chất lượng giấc ngủ.
Giải pháp hỗ trợ giấc ngủ tự nhiên: PM Nature Pro
BNC Medipharm - CTY TNHH TMDV Y TẾ BÌNH NGHĨA
Đơn vị nhập khẩu và phân phối thực phẩm chức năng trực tiếp từ Mỹ, Canada độc quyền phân phối tại Việt Nam.
Hotline & zalo: 0965 745 615 & 0978 307 072 &096 880 5353
Website: https://bncmedipharm.com.vn/
Địa chỉ: Tầng 1 Tòa nơ 22 KĐT Pháp Vân, phường Yên Sở, Hà Nội