7 dấu hiệu cảnh báo sớm cục máu đông và cách phòng ngừa cục máu đông hiệu quả

Trong nhiều năm làm việc trong lĩnh vực tim mạch và bệnh lý mạch máu, tôi nhận thấy rằng cục máu đông là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây ra các biến cố nguy hiểm như đột quỵ, nhồi máu cơ tim hay thuyên tắc phổi. Điều đáng lo ngại là đa số người bệnh chỉ phát hiện ra cục máu đông khi biến chứng đã xảy ra, trong khi trên thực tế, cơ thể thường phát ra những dấu hiệu cảnh báo cục máu đông từ rất sớm. Việc nhận biết kịp thời các dấu hiệu này và chủ động phòng ngừa cục máu đông có ý nghĩa vô cùng quan trọng, giúp bảo vệ sức khỏe và thậm chí là tính mạng của người bệnh.

I. Cục máu đông là gì và vì sao nguy hiểm?

Cục máu đông, hay còn gọi là huyết khối, là tình trạng máu đông lại bất thường bên trong lòng mạch, tạo thành một khối đặc cản trở dòng chảy của máu. Trong điều kiện bình thường, quá trình đông máu giúp cơ thể cầm máu khi bị tổn thương. Tuy nhiên, khi máu đông hình thành ngay trong mạch máu mà không cần thiết, nó sẽ trở thành mối nguy hiểm tiềm ẩn.

Huyết khối có thể xuất hiện ở cả tĩnh mạch và động mạch. Khi cục máu đông hình thành trong tĩnh mạch sâu, đặc biệt là ở chân, tình trạng này được gọi là huyết khối tĩnh mạch sâu. Nguy hiểm hơn, khối máu đông có thể di chuyển theo dòng máu lên phổi gây thuyên tắc phổi, một biến chứng có thể đe dọa tính mạng trong thời gian rất ngắn. Nếu cục máu đông xảy ra trong động mạch, đặc biệt là động mạch vành hoặc động mạch não, hậu quả có thể là nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.

Những yếu tố làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông bao gồm nằm hoặc ngồi bất động kéo dài, hút thuốc lá, béo phì, sử dụng thuốc tránh thai nội tiết, mang thai, cũng như mắc các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, tiểu đường, ung thư hoặc rối loạn đông máu. Chính vì vậy, việc hiểu rõ và nhận diện sớm dấu hiệu cảnh báo cục máu đông là bước quan trọng trong phòng ngừa biến chứng.

II. 7 dấu hiệu cảnh báo cục máu đông không nên bỏ qua

1. Sưng bất thường ở chân hoặc tay

Một trong những dấu hiệu cảnh báo cục máu đông điển hình nhất là tình trạng sưng ở một bên chân hoặc tay mà không rõ nguyên nhân. Vùng bị sưng thường có cảm giác nặng nề, căng tức và có thể tăng dần theo thời gian. Đây là dấu hiệu thường gặp của huyết khối tĩnh mạch sâu và không nên nhầm lẫn với tình trạng phù thông thường.

2. Đau hoặc nhạy cảm bất thường ở chi

Cơn đau do cục máu đông thường xuất hiện ở bắp chân hoặc đùi, có cảm giác giống chuột rút hoặc đau âm ỉ. Khác với đau cơ do vận động, cơn đau này không giảm khi nghỉ ngơi hay xoa bóp. Nếu xuất hiện đau khu trú, kéo dài mà không liên quan đến chấn thương, người bệnh cần nghĩ đến khả năng có huyết khối.

3. Da đỏ, tím hoặc thay đổi màu sắc

Sự thay đổi màu da tại vùng có cục máu đông là một dấu hiệu cảnh báo cục máu đông quan trọng. Da có thể trở nên đỏ, tím tái hoặc nhợt nhạt hơn bình thường, đồng thời có cảm giác ấm hơn khi sờ vào. Những biểu hiện này phản ánh tình trạng ứ trệ tuần hoàn và không nên xem nhẹ.

4. Hụt hơi, khó thở đột ngột

Khi cục máu đông di chuyển lên phổi và gây thuyên tắc phổi, người bệnh có thể đột ngột cảm thấy khó thở, thở gấp, kèm theo tim đập nhanh hoặc đau ngực. Ngay cả những triệu chứng hô hấp nhẹ nhưng xuất hiện đột ngột cũng cần được kiểm tra sớm, bởi thuyên tắc phổi là một cấp cứu y khoa nguy hiểm.

5. Đau tức ngực

Đau hoặc tức ngực xảy ra khi cục máu đông làm tắc động mạch vành. Cơn đau thường có cảm giác đè nặng, có thể lan lên vai, cánh tay hoặc hàm. Các triệu chứng này rất dễ nhầm với nhồi máu cơ tim, do đó người bệnh cần được đưa đi cấp cứu ngay lập tức.

6. Ho kéo dài hoặc ho ra máu

Ho khan dai dẳng, ho đột ngột hoặc ho ra máu mà không rõ nguyên nhân là dấu hiệu cảnh báo cục máu đông ở phổi. Đây là dấu hiệu nghiêm trọng, cho thấy tình trạng thuyên tắc phổi có thể đã xảy ra và cần được chẩn đoán, điều trị kịp thời.

7. Mệt mỏi, chóng mặt không rõ nguyên nhân

Cục máu đông làm giảm lưu thông máu và lượng oxy đến các cơ quan trong cơ thể. Người bệnh có thể cảm thấy mệt mỏi bất thường, choáng váng hoặc chóng mặt dù đã nghỉ ngơi đầy đủ. Mặc dù đây là triệu chứng không đặc hiệu, nhưng nếu kéo dài và không cải thiện, cần được bác sĩ đánh giá sớm.

Vì sao cần nhận biết sớm cục máu đông?

Việc nhận biết sớm cục máu đông giúp giảm đáng kể nguy cơ xảy ra các biến chứng nguy hiểm như đột quỵ, nhồi máu cơ tim hoặc tử vong đột ngột. Trong thực hành lâm sàng, nhiều trường hợp nếu được phát hiện sớm và điều trị kịp thời có thể tránh được hậu quả nặng nề, rút ngắn thời gian điều trị và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh. Do đó, không nên chủ quan trước bất kỳ dấu hiệu cảnh báo cục máu đông nào, dù là nhỏ nhất.

III. Các biện pháp phòng ngừa cục máu đông hiệu quả

1. Tránh bất động kéo dài

Một trong những nguyên tắc quan trọng nhất để phòng ngừa cục máu đông là tránh nằm hoặc ngồi bất động trong thời gian dài. Sau phẫu thuật hoặc sau những đợt ốm nặng, người bệnh nên vận động sớm khi tình trạng cho phép. Với những người phải ngồi lâu như đi máy bay, lái xe đường dài, cần thay đổi tư thế và vận động nhẹ nhàng thường xuyên.

2. Tập luyện khi phải ngồi lâu

Các bài tập co duỗi cổ chân, nhón gót hoặc nâng mũi chân ngay tại chỗ ngồi giúp tăng tuần hoàn máu và giảm nguy cơ hình thành cục máu đông. Những động tác đơn giản này có thể thực hiện nhiều lần trong ngày và mang lại hiệu quả rõ rệt trong phòng ngừa cục máu đông.

3. Sử dụng tất y khoa khi có nguy cơ

Ở những người có nguy cơ cao, như người từng bị huyết khối hoặc phải di chuyển đường dài, việc sử dụng tất y khoa theo chỉ định của bác sĩ có thể hỗ trợ tuần hoàn và giảm nguy cơ hình thành cục máu đông.

4. Điều chỉnh lối sống lành mạnh

Duy trì cân nặng hợp lý, bỏ thuốc lá, uống đủ nước và hoạt động thể lực đều đặn là những yếu tố quan trọng trong phòng ngừa cục máu đông lâu dài. Những thay đổi lối sống này không chỉ giúp giảm nguy cơ huyết khối mà còn cải thiện sức khỏe tim mạch tổng thể.

5. Dùng thuốc dự phòng khi có chỉ định

Trong một số trường hợp nguy cơ cao, bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng đông để phòng ngừa cục máu đông. Việc sử dụng thuốc cần tuân thủ chặt chẽ hướng dẫn y tế nhằm cân bằng giữa lợi ích và nguy cơ chảy máu.

Cục máu đông là một tình trạng nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phát hiện sớm và phòng ngừa cục máu đông hiệu quả nếu người bệnh hiểu rõ các dấu hiệu cảnh báo cục máu đông và chủ động bảo vệ sức khỏe. Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ như sưng đau một bên chi, khó thở đột ngột, đau ngực hoặc ho ra máu, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay để được thăm khám và xử trí kịp thời. Sự chủ động và hiểu biết chính là chìa khóa giúp giảm thiểu biến chứng và bảo vệ tính mạng trước mối nguy hiểm thầm lặng từ cục máu đông.

Giải pháp hỗ trợ bảo vệ tim mạch toàn diên: Bi-Cozyme max
 

BNC Medipharm - CTY TNHH TMDV Y TẾ BÌNH NGHĨA
Đơn vị nhập khẩu và phân phối thực phẩm chức năng trực tiếp từ Mỹ, Canada độc quyền phân phối tại Việt Nam.
Hotline & zalo: 0965 745 615 & 0978 307 072 &096 880 5353
Website: https://bncmedipharm.com.vn/
Địa chỉ: Tầng 1 Tòa nơ 22 KĐT Pháp Vân, phường Yên Sở, Hà Nội