Biểu hiện mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ

Trong cuộc sống hiện đại, không ít người rơi vào tình trạng ngủ không sâu, mệt mỏi sau khi thức dậy dù đã ngủ đủ giấc. Nhiều người cho rằng đó chỉ là do căng thẳng hoặc mất ngủ tạm thời, nhưng thực tế, nguyên nhân có thể bắt nguồn từ ngưng thở khi ngủ một rối loạn giấc ngủ phổ biến và nguy hiểm. Việc nhận biết sớm biểu hiện ngưng thở khi ngủ có thể giúp bạn phòng tránh những biến chứng nghiêm trọng về tim mạch, não bộ và sức khỏe tổng thể.

Hiểu đúng về hội chứng ngưng thở khi ngủ

Ngưng thở khi ngủ là một rối loạn hô hấp xảy ra trong lúc ngủ, khi luồng không khí bị tắc nghẽn hoặc não không điều khiển được nhịp thở bình thường. Theo định nghĩa y học, ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA) được xác định khi có ít nhất năm lần ngừng thở, mỗi lần kéo dài từ 10 giây trở lên trong một giờ ngủ. Khi đó, cơ thể không nhận đủ oxy, não buộc phải đánh thức người bệnh dậy để tái khởi động hơi thở, khiến giấc ngủ bị ngắt quãng nhiều lần mà họ không hề hay biết.

Cơn ngưng thở khi ngủ có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi nào, tuy nhiên thường gặp nhất là ở người trung niên và cao tuổi, đặc biệt là nam giới. Người béo phì, có cấu trúc đường hô hấp bất thường như amidan phì đại, hàm nhỏ, vòm họng hẹp hoặc vách ngăn mũi lệch thường có nguy cơ cao hơn. Ngoài ra, thói quen uống rượu, hút thuốc, sử dụng thuốc an thần hay mắc các bệnh nền như tiểu đường, tăng huyết áp, suy giáp cũng làm tăng khả năng mắc bệnh.

Các biểu hiện ngưng thở khi ngủ thường gặp nhất

Nhận biết sớm biểu hiện ngưng thở khi ngủ là yếu tố quan trọng để phát hiện bệnh ở giai đoạn đầu và tránh biến chứng nặng nề. Dưới đây là những dấu hiệu đặc trưng mà người bệnh hoặc người thân có thể quan sát được trong giấc ngủ.

Ngáy to, không đều là dấu hiệu đầu tiên và phổ biến nhất. Tiếng ngáy là kết quả của việc luồng khí đi qua đường hô hấp bị hẹp, khiến các mô mềm trong cổ họng rung lên. Khi tiếng ngáy trở nên lớn, đứt quãng hoặc kèm theo những khoảng ngưng đột ngột, rất có thể đó là dấu hiệu của tắc nghẽn đường thở. Ngủ ngáy lâu dài không chỉ ảnh hưởng đến người xung quanh mà còn làm giảm oxy lên não, gây mệt mỏi, giảm trí nhớ và giảm khả năng tập trung.

Một biểu hiện ngưng thở khi ngủ khác là hiện tượng thở hổn hển hoặc thở mạnh khi ngủ. Người bệnh thường đột ngột tỉnh giấc với cảm giác nghẹt thở, hụt hơi. Những cơn thở dốc này xuất hiện khi lượng oxy trong máu giảm thấp và não buộc phải kích hoạt cơ thể tỉnh dậy để lấy lại hơi thở. Tình trạng này khiến giấc ngủ bị chia nhỏ, không sâu và gây mệt mỏi kéo dài vào ban ngày.

Nhiều người mắc ngưng thở khi ngủ chia sẻ rằng họ thường thức dậy mệt mỏi dù đã ngủ đủ 7–8 tiếng. Nguyên nhân là vì giấc ngủ liên tục bị gián đoạn, khiến cơ thể không đi vào giai đoạn ngủ sâu giai đoạn quan trọng nhất để phục hồi năng lượng. Kèm theo đó là cảm giác buồn ngủ vào ban ngày, dễ cáu gắt, kém tập trung, thậm chí ngủ gật khi làm việc hoặc lái xe, gây nguy hiểm.

Một số người khác lại thức giấc nhiều lần trong đêm mà không hiểu vì sao. Cơn ngưng thở xảy ra bất ngờ khiến lượng oxy trong máu giảm mạnh, kích hoạt phản xạ thức tỉnh của não bộ. Dù thời gian tỉnh chỉ vài giây nhưng diễn ra hàng chục lần mỗi đêm, khiến người bệnh không thể có giấc ngủ liền mạch. Khi tình trạng này kéo dài, người bệnh thường có cảm giác mất ngủ mạn tính.

Một biểu hiện ngưng thở khi ngủ dễ bị bỏ qua nữa là đau đầu buổi sáng. Khi ngưng thở xảy ra nhiều lần trong đêm, não bộ bị thiếu oxy, gây co mạch và tăng áp lực nội sọ. Điều này dẫn đến cảm giác đau đầu, chóng mặt nhẹ, uể oải ngay sau khi thức dậy. Nhiều người nhầm tưởng mình bị stress hoặc thiếu ngủ, trong khi nguyên nhân thực sự lại đến từ ngưng thở khi ngủ.

Hậu quả nguy hiểm nếu ngưng thở khi ngủ không được điều trị

Nếu ngưng thở khi ngủ không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, hậu quả có thể rất nghiêm trọng. Cơn ngưng thở lặp đi lặp lại làm giảm oxy máu, tăng gánh nặng cho tim, dẫn đến tăng huyết áp, loạn nhịp tim, suy tim hoặc nhồi máu cơ tim. Các nghiên cứu y khoa còn cho thấy người bị ngưng thở khi ngủ có nguy cơ đột quỵ và sa sút trí tuệ (Alzheimer) cao hơn so với người bình thường, đặc biệt ở nhóm tuổi cao.

Không chỉ ảnh hưởng đến tim mạch và thần kinh, rối loạn hô hấp khi ngủ còn khiến người bệnh thường xuyên mệt mỏi, buồn ngủ, thiếu tỉnh táo. Điều này làm tăng khả năng xảy ra tai nạn giao thông và tai nạn lao động, nhất là ở những người làm việc trong môi trường yêu cầu sự tập trung cao như lái xe, vận hành máy móc, bác sĩ phẫu thuật…

Những ai có nguy cơ cao mắc ngưng thở khi ngủ

Mặc dù ngưng thở khi ngủ có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi, nhưng một số nhóm đối tượng có nguy cơ cao hơn. Người béo phì là nhóm dễ mắc nhất do mỡ thừa quanh cổ và ngực chèn ép đường thở. Người có cấu trúc hô hấp bất thường như hàm dưới nhỏ, lưỡi to hoặc amidan phì đại cũng dễ bị tắc nghẽn khi ngủ.

Bên cạnh đó, người nghiện rượu, hút thuốc lá hoặc sử dụng thuốc an thần kéo dài cũng có nguy cơ cao, bởi các chất này làm giãn cơ vùng hầu họng, giảm phản xạ hô hấp tự nhiên. Những bệnh nhân mắc đái tháo đường, tăng huyết áp, suy giáp, bệnh tim mạch hoặc bệnh mạch máu não cũng cần đặc biệt lưu ý, vì ngưng thở khi ngủ có thể làm tình trạng bệnh nền trở nên trầm trọng hơn.

Làm thế nào để phòng ngừa và kiểm soát ngưng thở khi ngủ

Phòng ngừa và điều trị sớm ngưng thở khi ngủ là cách hiệu quả nhất để bảo vệ sức khỏe. Việc đầu tiên là kiểm soát cân nặng thông qua chế độ ăn uống lành mạnh và tập thể dục thường xuyên. Giảm cân không chỉ giúp giảm áp lực lên đường thở mà còn cải thiện chất lượng giấc ngủ nói chung.

Tư thế ngủ cũng đóng vai trò quan trọng. Người bị ngưng thở khi ngủ nên ngủ nằm nghiêng thay vì nằm ngửa, vì tư thế nằm ngửa khiến lưỡi và mô mềm sụp xuống, chặn luồng khí. Nên nâng đầu giường khoảng 10cm để giúp không khí lưu thông tốt hơn, đồng thời tránh kê gối quá cao vì có thể làm cổ gập xuống.

Trước khi đi ngủ, cần tránh uống rượu, hút thuốc, hoặc ăn quá no, nhất là các món chứa bơ sữa. Rượu và nicotine làm giảm trương lực cơ hô hấp, khiến tình trạng ngưng thở khi ngủ nặng hơn. Nếu có bệnh lý mũi xoang, cần điều trị dứt điểm vì nghẹt mũi khiến người bệnh phải thở bằng miệng, làm tăng nguy cơ ngủ ngáy và tắc nghẽn đường thở.

Khi nào cần đến gặp bác sĩ

Nếu bạn hoặc người thân có các biểu hiện ngưng thở khi ngủ như ngáy to, thở gấp, thức giấc nhiều lần, mệt mỏi kéo dài hoặc buồn ngủ ban ngày, hãy đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám. Hiện nay, phương pháp đo đa ký giấc ngủ (Polysomnography) giúp bác sĩ đánh giá chính xác mức độ ngưng thở, tần suất và ảnh hưởng đến tim mạch, từ đó đưa ra hướng điều trị phù hợp.

Ngưng thở khi ngủ không chỉ là một rối loạn giấc ngủ đơn thuần mà là vấn đề sức khỏe toàn thân, ảnh hưởng đến tim, não và chất lượng cuộc sống. Việc nhận biết sớm các biểu hiện ngưng thở khi ngủ và điều trị kịp thời sẽ giúp bạn có được giấc ngủ trọn vẹn, tinh thần minh mẫn và một cơ thể khỏe mạnh hơn mỗi ngày.

Giải pháp hỗ trợ giấc ngủ sâu: PM Nature Pro
 

BNC Medipharm - CTY TNHH TMDV Y TẾ BÌNH NGHĨA
Đơn vị nhập khẩu và phân phối thực phẩm chức năng trực tiếp từ Mỹ, Canada độc quyền phân phối tại Việt Nam.
Hotline & zalo: 0965 745 615 & 0978 307 072 &096 880 5353
Website: https://bncmedipharm.com.vn/
Địa chỉ: Tầng 1 Tòa nơ 22 KĐT Pháp Vân, phường Yên Sở, Hà Nội