Bệnh đường tiêu hóa dễ phát sinh mùa mưa lũ

Mỗi năm, khi mưa lũ tràn về, không chỉ nhà cửa, mùa màng bị tàn phá mà sức khỏe con người cũng bị đe dọa nghiêm trọng. Nước ngập, rác thải, xác động vật và phân người hòa vào nguồn nước sinh hoạt, khiến môi trường ô nhiễm nặng nề. Đây chính là điều kiện lý tưởng để vi khuẩn, virus và ký sinh trùng sinh sôi, gây nên hàng loạt bệnh đường tiêu hóa như tiêu chảy, lỵ, thương hàn… Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, những căn bệnh này có thể gây biến chứng nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng.



I. Vì sao mưa lũ làm gia tăng bệnh đường tiêu hóa?

1. Môi trường ô nhiễm và nguồn nước nhiễm khuẩn sau mưa lũ

Sau mưa lũ, nguồn nước sinh hoạt của người dân dễ bị nhiễm bẩn do hòa lẫn chất thải, xác động vật, rác và phân người. Các vi khuẩn như E. coli, Shigella, Salmonella, cùng các virus đường ruột có cơ hội sinh sôi mạnh. Khi nguồn nước này được sử dụng để nấu ăn, tắm rửa hoặc rửa rau, thực phẩm, chúng dễ dàng xâm nhập vào cơ thể qua đường tiêu hóa, gây nên nhiều bệnh đường tiêu hóa nguy hiểm.

2. Điều kiện vệ sinh kém và thói quen sinh hoạt không an toàn

Trong hoàn cảnh mưa lũ, việc duy trì vệ sinh cá nhân trở nên khó khăn. Nhiều gia đình không có đủ nước sạch để rửa tay, rửa bát hoặc chế biến thực phẩm. Việc ăn uống tạm bợ, sử dụng nguồn nước nhiễm khuẩn, ăn đồ sống, tái, hay bảo quản thức ăn không đúng cách đều khiến bệnh đường tiêu hóa bùng phát nhanh chóng, đặc biệt ở trẻ nhỏ và người già.

II. Các bệnh đường tiêu hóa phổ biến trong mùa mưa lũ

1. Bệnh tiêu chảy cấp 

Tiêu chảy cấp là một trong những bệnh đường tiêu hóa phổ biến nhất sau mưa lũ. Nguyên nhân thường do vi khuẩn E. coli, Vibrio cholerae (vi khuẩn tả), hoặc virus Rotavirus gây ra. Người bệnh có thể bị đi tiêu trên 3 lần mỗi ngày, phân lỏng toàn nước, đôi khi có mùi tanh hoặc màu trắng đục như nước vo gạo.

Các triệu chứng đi kèm gồm buồn nôn, nôn mửa, đầy hơi, sôi bụng, khát nước nhiều, người mệt lả, chuột rút tay chân. Ở trường hợp nặng, bệnh nhân có biểu hiện mất nước nghiêm trọng: da khô, môi khô, mắt trũng, mạch nhanh, tiểu ít hoặc không tiểu. Nếu không được bù nước và điện giải kịp thời, người bệnh có thể tử vong trong vài giờ.

Xử lý ban đầu: Người bệnh nên uống dung dịch Oresol (ORS) pha đúng tỷ lệ để bù nước. Trường hợp không có sẵn, có thể pha 1 thìa cà phê muối + 8 thìa cà phê đường trong 1 lít nước sạch. Nếu tiêu chảy kéo dài hoặc có máu trong phân, cần đến ngay cơ sở y tế.

2. Bệnh thương hàn 

Thương hàn là một bệnh đường tiêu hóa do vi khuẩn Salmonella typhi gây ra, thường lây qua thức ăn hoặc nước uống bị ô nhiễm. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, đặc biệt là ở vùng có điều kiện vệ sinh kém sau mưa lũ.

Sau thời gian ủ bệnh từ 8–14 ngày, người bệnh có thể đột ngột bị sốt cao liên tục, đau đầu, mệt mỏi, chán ăn, đau bụng, tiêu chảy hoặc táo bón. Một số trường hợp có thể nôn khan hoặc phát ban nhẹ. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến loét ruột, thủng ruột, nhiễm khuẩn huyết và tử vong.

Phòng bệnh: Rửa tay bằng xà phòng, ăn chín uống sôi, tránh dùng nước chưa được đun sôi. Không tiếp xúc trực tiếp với người mắc bệnh, đặc biệt là các vật dụng cá nhân, để tránh lây chéo.

3. Bệnh lỵ

Bệnh lỵ thường do vi khuẩn Shigella hoặc ký sinh trùng Entamoeba histolytica gây nên. Sau mưa lũ, nguồn nước và thực phẩm bị ô nhiễm là yếu tố chính khiến bệnh lỵ lây lan nhanh, đặc biệt tại các khu dân cư đông đúc, trường học hoặc nơi tạm cư.

Triệu chứng đặc trưng: Sốt 37,5 – 39°C, đau bụng từng cơn, cảm giác mót rặn. Tiêu chảy nhiều lần, phân ít nhưng có nhầy máu. Buồn nôn, đau cơ, mệt mỏi.

Ở trẻ nhỏ, bệnh lỵ có thể gây mất nước, suy kiệt nhanh và nếu không được điều trị đúng, bệnh có thể gây biến chứng nguy hiểm. Ngoài ra, người lành mang vi khuẩn trong phân vẫn có thể là nguồn lây nhiễm trong vài tuần sau khi khỏi bệnh.

III. Cách nhận biết sớm và chăm sóc người mắc bệnh đường tiêu hóa sau mưa lũ

1. Dấu hiệu cảnh báo cần đi khám ngay

Khi có các dấu hiệu sau, người bệnh cần đến cơ sở y tế: Tiêu chảy kéo dài trên 2–3 ngày; Phân có máu, nhầy hoặc kèm sốt cao; Nôn nhiều, khát nước, mệt lả, tiểu ít; Trẻ em, người già, phụ nữ mang thai bị tiêu chảy hoặc nôn liên tục.

2. Chăm sóc tại nhà khi mắc bệnh nhẹ

IV. Biện pháp phòng bệnh đường tiêu hóa trong mùa mưa lũ

1. Giữ gìn vệ sinh ăn uống và sinh hoạt

Phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh. Mỗi gia đình nên: Ăn chín, uống sôi, không dùng nước chưa qua xử lý. Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh. Dụng cụ ăn uống phải được rửa sạch, phơi khô. Không ăn rau sống, hải sản tươi sống, hoặc thực phẩm không rõ nguồn gốc.

2. Vệ sinh môi trường và nguồn nước

Sau khi mưa lũ rút, cần làm sạch ngay khu vực sinh hoạt, thu gom rác, chôn xác động vật và phun khử trùng. Sử dụng cloramin B hoặc viên khử khuẩn để làm sạch nước sinh hoạt. Che đậy kỹ thức ăn, nước uống để tránh ruồi, muỗi, chuột tiếp xúc. Không xả rác hoặc nước thải ra môi trường xung quanh.

3. Phòng bệnh trong cộng đồng

Chính quyền và ngành y tế cần tổ chức các đợt tuyên truyền về bệnh đường tiêu hóa mùa mưa lũ, hướng dẫn người dân sử dụng nước an toàn và xử lý vệ sinh hợp lý.
Ở trường học, nhà trẻ, khu tạm cư, cần giám sát nguồn nước, kiểm tra thực phẩm và đảm bảo khu vệ sinh sạch sẽ.

V. Vai trò của dinh dưỡng và thảo dược trong hỗ trợ tiêu hóa sau mưa lũ

Sau mưa lũ, việc bổ sung dinh dưỡng hợp lý giúp cơ thể phục hồi và tăng sức đề kháng: Ăn nhiều rau xanh, trái cây sạch, bổ sung vitamin C, kẽm, probiotic để tăng miễn dịch. Uống đủ nước mỗi ngày để hỗ trợ đào thải độc tố. Một số thảo dược như chỉ thực, gừng, hoắc hương, cam thảo có thể giúp giảm đầy bụng, khó tiêu, tiêu chảy nhẹ. Chuối tiêu chín chứa kali giúp phục hồi nhanh sau tiêu chảy, là lựa chọn tự nhiên an toàn. Tuy nhiên, khi kết hợp Đông – Tây y, cần tham khảo ý kiến bác sĩ để tránh tương tác thuốc.

VI. Khi nào cần đến cơ sở y tế?

Nếu người bệnh có các dấu hiệu sau, tuyệt đối không tự điều trị tại nhà: Mất nước nặng, không tiểu tiện, mạch nhanh, huyết áp tụt. Tiêu chảy kéo dài không đỡ dù đã bù nước đúng cách. Phân có máu, sốt cao liên tục, đau bụng dữ dội. Trẻ em hoặc người già có dấu hiệu lờ đờ, mệt kiệt sức. Khi đi khám, người bệnh nên mang theo mẫu thuốc đã dùng (nếu có) để bác sĩ xác định nguyên nhân và kê đơn chính xác.

Mùa mưa lũ là thời điểm bệnh đường tiêu hóa gia tăng mạnh nhất trong năm. Nguyên nhân chủ yếu do ô nhiễm môi trường, nguồn nước bẩn và điều kiện sinh hoạt kém vệ sinh. Để phòng bệnh hiệu quả, người dân cần ăn chín, uống sôi, giữ gìn vệ sinh cá nhân và môi trường, đồng thời nhận biết sớm các dấu hiệu nguy hiểm để kịp thời điều trị.

Chủ động phòng ngừa không chỉ giúp bảo vệ bản thân và gia đình mà còn góp phần ngăn chặn sự lây lan trong cộng đồng. Giữ môi trường sạch, nguồn nước trong lành chính là cách hiệu quả nhất để nói không với bệnh đường tiêu hóa mùa mưa lũ.

Giải pháp tăng cường sức đề kháng: Bi-Gmax1350
 

BNC Medipharm - CTY TNHH TMDV Y TẾ BÌNH NGHĨA
Đơn vị nhập khẩu và phân phối thực phẩm chức năng trực tiếp từ Mỹ, Canada độc quyền phân phối tại Việt Nam.
Hotline & zalo: 0965 745 615 & 0978 307 072 &096 880 5353
Website: https://bncmedipharm.com.vn/
Địa chỉ: Tầng 1 Tòa nơ 22 KĐT Pháp Vân, phường Yên Sở, Hà Nội