Bệnh hen (hen phế quản) là một trong những bệnh mạn tính đường hô hấp phổ biến, gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống của hàng triệu người trên thế giới. Căn bệnh này đặc trưng bởi tình trạng viêm mạn tính đường thở, khiến phế quản tăng tính phản ứng và dễ co thắt khi gặp các tác nhân kích thích. Các triệu chứng điển hình bao gồm ho, khò khè, tức ngực và khó thở tái phát nhiều lần. Đặc biệt, khi xuất hiện hen phế quản ác tính, cơn hen nặng đe dọa tính mạng, bệnh nhân có thể rơi vào tình trạng suy hô hấp cấp nếu không được xử trí kịp thời. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết về bệnh, mối liên hệ với COPD, các nguyên nhân khởi phát, dấu hiệu nguy hiểm và biện pháp phòng ngừa hiệu quả.
1. Tổng quan về bệnh hen và mối liên quan với COPD
1.1. Bệnh hen là gì?
Bệnh hen là tình trạng mạn tính của đường thở, xảy ra do viêm niêm mạc phế quản, kèm theo sự co thắt và tăng tính phản ứng của đường thở. Khi tiếp xúc với các dị nguyên hoặc tác nhân kích thích, phế quản co thắt lại, gây hẹp đường thở, dẫn đến các triệu chứng: ho, thở khò khè, tức ngực và khó thở.
Căn bệnh này có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, nhưng thường khởi phát từ nhỏ hoặc trong giai đoạn thanh thiếu niên. Nếu không được kiểm soát tốt, bệnh sẽ tiến triển thành những cơn hen cấp nguy hiểm.
1.2. Hen phế quản và sự khác biệt với COPD
Hen phế quản và COPD (bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính) đều là bệnh lý mạn tính đường hô hấp có triệu chứng tương đồng như ho kéo dài, khó thở và khò khè. Tuy nhiên, cơ chế bệnh sinh lại khác nhau:
Hen phế quản: thường liên quan đến yếu tố dị ứng và có tính chất bùng phát từng cơn. Người bệnh có thể kiểm soát tốt bằng thuốc và tránh yếu tố khởi phát.
COPD: chủ yếu do tiếp xúc lâu dài với khói thuốc lá, khói bụi và ô nhiễm môi trường. Bệnh tiến triển từ từ, không hồi phục hoàn toàn và thường gặp ở người trung niên hoặc cao tuổi.
Việc phân biệt hai bệnh lý này có ý nghĩa quan trọng trong chẩn đoán và lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp.
2. Nguyên nhân khởi phát cơn hen phế quản
2.1. Yếu tố dị ứng
Phần lớn các cơn hen phế quản xuất hiện do dị ứng. Các dị nguyên thường gặp bao gồm:
Dị nguyên đường hô hấp: bụi nhà, phấn hoa, nấm mốc, khói thuốc lá, lông chó mèo, các loại bọ sống trong chăn nệm.
Dị nguyên thực phẩm: hải sản (tôm, cua, cá, sò), trứng, thịt gà, lạc.
Thuốc: aspirin, penicillin và một số loại thuốc giảm đau chống viêm.
2.2. Yếu tố nhiễm khuẩn và môi trường
Các bệnh lý nhiễm khuẩn đường hô hấp trên như viêm xoang, viêm họng, viêm amidan hay viêm phổi cũng là tác nhân khởi phát. Ngoài ra, môi trường ô nhiễm, bụi kim loại, khói xăng dầu, hơi sơn… cũng làm tăng nguy cơ xuất hiện cơn hen.
2.3. Yếu tố không dị ứng
Một số trường hợp, bệnh hen không khởi phát do dị nguyên mà bởi:
Yếu tố di truyền: trong gia đình có người bị hen phế quản.
Yếu tố tâm lý: lo âu, căng thẳng, sang chấn tâm lý.
Những người có cơ địa dị ứng, tiền sử gia đình mắc hen thường dễ phát bệnh và khó kiểm soát hơn.
3. Nhận biết cơn hen phế quản ác tính
3.1. Dấu hiệu nguy hiểm
Hen phế quản ác tính là dạng cơn hen đặc biệt nghiêm trọng, có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Các triệu chứng bao gồm:
Khó thở dữ dội, tím tái, thở ngáp, thậm chí ngừng thở.
Ý thức lơ mơ, lú lẫn, mất khả năng giao tiếp.
Tiếng thở rít giảm hoặc không còn nghe thấy trong phổi.
Mạch yếu, thậm chí không bắt được mạch.
Không thể nói chuyện do thiếu oxy.
3.2. Hệ quả nếu không xử trí kịp thời
Nếu không được cấp cứu, bệnh nhân có thể rơi vào tình trạng suy hô hấp, ngừng tim, đe dọa tính mạng. Nhiều trường hợp dễ nhầm lẫn cơn hen ác tính với đợt cấp của COPD, do vậy việc chẩn đoán chính xác và xử trí nhanh chóng là vô cùng quan trọng.
4. Xử trí cơn hen phế quản ác tính
4.1. Các bước xử trí ban đầu
Ngay khi có dấu hiệu đầu tiên của hen phế quản ác tính, cần:
Gọi cấp cứu khẩn cấp.
Cho bệnh nhân hít thuốc giãn phế quản tác dụng nhanh (SABA) liều cao hoặc khí dung Ventoline 5mg.
Uống prednisolone 30–60mg theo chỉ định y tế.
4.2. Đưa bệnh nhân đến bệnh viện
Ngay cả khi đã xử trí ban đầu, người bệnh vẫn cần đến bệnh viện càng sớm càng tốt để được hỗ trợ hô hấp, thở oxy hoặc can thiệp chuyên sâu khác. Đây là biện pháp sống còn để hạn chế biến chứng nguy hiểm.
5. Biện pháp phòng ngừa bệnh hen và COPD
5.1. Tuân thủ phác đồ điều trị
Người mắc bệnh hen cần tuân thủ nghiêm ngặt phác đồ điều trị:
Dùng thuốc dự phòng đều đặn ngay cả khi không có triệu chứng.
Không tự ý bỏ thuốc hoặc thay đổi liều lượng.
Khám hô hấp định kỳ để theo dõi diễn biến bệnh.
5.2. Tránh tác nhân khởi phát
Để hạn chế cơn hen và biến chứng của COPD, người bệnh nên:
Tránh xa khói thuốc lá và môi trường ô nhiễm.
Giữ nhà cửa sạch sẽ, hạn chế bụi nhà, phấn hoa, nấm mốc.
Không ăn các thực phẩm từng gây dị ứng.
5.3. Chăm sóc sức khỏe lâu dài
Luyện tập thể dục nhẹ nhàng như đi bộ, yoga để tăng cường sức đề kháng.
Giữ tinh thần thoải mái, tránh căng thẳng quá mức.
Duy trì cân nặng hợp lý, chế độ ăn giàu vitamin và khoáng chất.
Tiêm phòng cúm và viêm phổi để giảm nguy cơ nhiễm trùng đường hô hấp – yếu tố thường làm nặng thêm hen phế quản và COPD.
Bệnh hen và đặc biệt là hen phế quản ác tính là thách thức lớn đối với người bệnh cũng như đội ngũ y tế. Khi xuất hiện các triệu chứng như ho dai dẳng, khò khè, khó thở tái phát nhiều lần, người bệnh cần đi khám để được chẩn đoán sớm và điều trị đúng cách.
Điều quan trọng là tuân thủ phác đồ điều trị, tránh các tác nhân khởi phát và chăm sóc sức khỏe toàn diện. Bên cạnh đó, phân biệt giữa hen phế quản và COPD cũng là bước quan trọng để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, nâng cao chất lượng sống cho bệnh nhân.
Một lối sống lành mạnh, sự chủ động phòng ngừa và tinh thần hợp tác trong điều trị sẽ giúp người bệnh kiểm soát tốt bệnh hen, hạn chế nguy cơ xuất hiện những cơn hen ác tính nguy hiểm, bảo vệ sức khỏe hô hấp lâu dài.
Giải pháp bổ phổi, tăng cường sức đề kháng: BLcare max
BNC Medipharm - CTY TNHH TMDV Y TẾ BÌNH NGHĨA
Đơn vị nhập khẩu và phân phối thực phẩm chức năng trực tiếp từ Mỹ, Canada độc quyền phân phối tại Việt Nam.
Hotline & zalo: 0965 745 615 & 0978 307 072 &096 880 5353
Website: https://bncmedipharm.com.vn/
Địa chỉ: Tầng 1 Tòa nơ 22 KĐT Pháp Vân, phường Yên Sở, Hà Nội
Loãng xương từ lâu vẫn bị xem là “căn bệnh của tuổi già”, chỉ xuất hiện khi con người bước vào giai đoạn lão hóa. Tuy nhiên, các nghiên cứu y học hiện đại đã chỉ ra rằng, loãng xương không phải là hệ quả tất yếu của tuổi tác mà chịu ảnh hưởng sâu sắc từ lối sống, dinh dưỡng và thói quen được hình thành từ rất sớm. Việc chủ động chăm sóc sức khỏe xương ngay từ khi còn trẻ đóng vai trò quyết định trong việc xây dựng một hệ xương chắc khỏe, từ đó giúp giảm nguy cơ loãng xương và gãy xương về sau. Thay vì chờ đến khi xuất hiện đau nhức, giảm chiều cao hay gãy xương mới bắt đầu lo lắng, mỗi người hoàn toàn có thể phòng ngừa loãng xương bằng những biện pháp đơn giản nhưng bền vững, nếu được duy trì đúng cách và đủ lâu.
Xem tiếp...
Khi tuổi tác ngày càng cao, cơ thể con người phải đối mặt với nhiều thay đổi, đặc biệt là ở hệ vận động. Những biểu hiện như đau nhức, giảm linh hoạt hay cứng khớp xuất hiện ngày càng phổ biến, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đi lại và sinh hoạt hàng ngày. Các bệnh xương khớp như thoái hóa khớp gối, đau cột sống hay viêm khớp không chỉ gây khó chịu về thể chất mà còn làm giảm chất lượng cuộc sống của người cao tuổi. Trong bối cảnh đó, việc duy trì vận động phù hợp đóng vai trò vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, không phải hình thức tập luyện nào cũng an toàn với người lớn tuổi. Những bài tập giãn cơ khi ngồi được xem là giải pháp tối ưu nhờ tính nhẹ nhàng, dễ thực hiện nhưng vẫn mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc cải thiện độ linh hoạt, giảm cứng khớp và hỗ trợ phòng ngừa bệnh xương khớp.
Xem tiếp...
Trứng là thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn của hầu hết gia đình Việt Nam nhờ giá thành rẻ, dễ chế biến và giàu dinh dưỡng. Tuy nhiên, câu hỏi Ăn trứng mỗi ngày có tốt không vẫn khiến nhiều người băn khoăn, đặc biệt là những người trung niên, người cao tuổi hoặc đang mắc các bệnh tim mạch, đái tháo đường. Nguyên nhân chính của sự lo ngại này xuất phát từ hàm lượng cholesterol trong trứng, vốn từng bị xem là yếu tố làm tăng mỡ máu và nguy cơ bệnh tim. Vậy sự thật khoa học nói gì về việc ăn trứng hằng ngày? Trứng có thực sự gây hại hay ngược lại còn mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe?
Xem tiếp...
Gan nhiễm mỡ đang trở thành một trong những bệnh lý gan phổ biến nhất hiện nay, đặc biệt là gan nhiễm mỡ không do rượu – tình trạng xảy ra ở những người ít hoặc không uống rượu nhưng vẫn bị tích tụ mỡ trong gan. Bệnh thường tiến triển âm thầm, ít triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu, khiến nhiều người chủ quan và bỏ lỡ thời điểm can thiệp hiệu quả. Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm và thay đổi lối sống phù hợp, người bệnh hoàn toàn có thể cải thiện chức năng gan và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm. Việc hiểu rõ các biện pháp phòng ngừa gan nhiễm mỡ không do rượu vì thế đóng vai trò then chốt trong bảo vệ sức khỏe gan và sức khỏe toàn diện.
Xem tiếp...
Trong bối cảnh thế giới liên tục đối mặt với các dịch bệnh truyền nhiễm mới nổi, virus Nipah đang trở thành cái tên khiến giới y tế toàn cầu đặc biệt lo ngại. Đây là một virut mới có khả năng lây từ động vật sang người và lây trực tiếp giữa người với người, gây ra các bệnh lý nghiêm trọng như viêm não cấp, suy hô hấp và có tỷ lệ tử vong rất cao. Dù chưa bùng phát trên diện rộng như COVID-19, nhưng virus Nipah được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm tác nhân gây bệnh có nguy cơ cao, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng nếu không được kiểm soát chặt chẽ.
Xem tiếp...
Trong những năm gần đây, giảm cân bằng hình thức chạy trên máy chạy bộ ngày càng được nhiều người lựa chọn nhờ tính tiện lợi, an toàn và dễ kiểm soát cường độ. Tuy nhiên, không ít người dù chăm chỉ “lên máy” mỗi ngày nhưng cân nặng vẫn không thay đổi đáng kể, thậm chí nhanh mệt và dễ bỏ cuộc. Nguyên nhân phổ biến nằm ở việc tập luyện chưa đúng cách, đặc biệt là chưa hiểu rõ thời gian tốt chạy trên máy chạy bộ để giảm mỡ hiệu quả. Thực tế, giảm cân không chỉ phụ thuộc vào việc chạy bao lâu, mà còn liên quan chặt chẽ đến cường độ, thể trạng cá nhân và sự kết hợp với dinh dưỡng khoa học.
Xem tiếp...
Trong nhiều năm qua, câu hỏi đi bộ bao nhiêu là đủ luôn khiến không ít người băn khoăn. Con số 10.000 bước mỗi ngày được xem như “chuẩn vàng” cho sức khỏe, xuất hiện dày đặc trên đồng hồ thông minh và các ứng dụng theo dõi vận động. Tuy nhiên, khoa học hiện đại cho thấy việc đi bộ không cần cứng nhắc theo một con số cố định. Điều quan trọng hơn cả là đi bộ phù hợp với độ tuổi, thể trạng và mục tiêu sức khỏe cá nhân. Hiểu đúng bản chất của việc đi bộ sẽ giúp bạn duy trì thói quen vận động bền vững, hiệu quả và an toàn hơn.
Xem tiếp...
Mùa đông thường được xem là thời điểm nhạy cảm đối với sức khỏe, đặc biệt là sức khỏe tim mạch. Trong nhiều năm, đi bộ buổi sáng được khuyến khích như một thói quen tốt giúp cải thiện tuần hoàn, kiểm soát huyết áp và phòng ngừa bệnh tật. Tuy nhiên, các nghiên cứu và khuyến cáo y khoa gần đây cho thấy, nguy cơ đau tim nếu người đi bộ sớm vào mùa đông có thể tăng lên đáng kể, nhất là ở người cao tuổi và người có bệnh nền. Việc hiểu đúng bản chất của vấn đề sẽ giúp duy trì vận động an toàn mà vẫn bảo vệ được trái tim.
Xem tiếp...
Gọi điện
