Đột quỵ não hay còn gọi là tai biến mạch máu não là tình trạng tổn thương não xảy ra đột ngột do tắc nghẽn hoặc vỡ mạch máu nuôi não. Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và để lại di chứng nặng nề như liệt, mất ngôn ngữ, suy giảm nhận thức, thậm chí sống thực vật. Tuy nhiên, nếu được điều trị kịp thời và có chế độ chăm sóc người đột quỵ não đúng cách, người bệnh vẫn có thể hồi phục phần nào và cải thiện chất lượng sống.
_jpeg_tmp(5).jpeg)
I. Tổng quan về đột quỵ não và những hậu quả nghiêm trọng
Đột quỵ não là tình trạng lưu lượng máu lên não bị gián đoạn đột ngột hoặc xảy ra xuất huyết trong sọ, làm tổn thương hoặc chết các tế bào não. Có hai loại chính là:
Đột quỵ thiếu máu não (do tắc mạch): Chiếm khoảng 85% tổng số ca.
Đột quỵ xuất huyết não (do vỡ mạch máu): Nguy hiểm hơn, tỷ lệ tử vong cao hơn.
Tùy theo vùng não bị tổn thương, hậu quả có thể khác nhau, từ nhẹ như tê yếu tay chân đến nặng như liệt nửa người, mất ngôn ngữ, rối loạn thị giác, rối loạn nhận thức, trầm cảm hoặc tử vong. Việc chăm sóc người đột quỵ não cần bắt đầu ngay sau điều trị cấp cứu và kéo dài trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.
II. Nguyên tắc trong quá trình chăm sóc người đột quỵ não
1. Tuân thủ điều trị nghiêm ngặt theo chỉ định bác sĩ
Sau khi qua giai đoạn nguy kịch, người bệnh thường phải tiếp tục dùng thuốc để kiểm soát huyết áp, mỡ máu, tiểu đường, phòng ngừa hình thành cục máu đông và ổn định tâm thần. Một sai lầm phổ biến là người nhà tự ý ngưng thuốc hoặc thay đổi liều vì cho rằng bệnh đã “đỡ”. Điều này tiềm ẩn nguy cơ đột quỵ não tái phát rất cao.
Ngoài ra, việc luyện tập phục hồi chức năng như vận động nhẹ, vật lý trị liệu cũng cần được thực hiện đều đặn theo hướng dẫn của bác sĩ. Đây là một phần không thể thiếu trong quá trình chăm sóc người đột quỵ não nhằm giúp khôi phục khả năng sinh hoạt hằng ngày cho bệnh nhân.
2. Chăm sóc y tế toàn diện và theo dõi diễn tiến bệnh
Việc theo dõi sát sao các biểu hiện của bệnh nhân rất quan trọng. Người chăm sóc cần quan sát những bất thường như đau đầu dữ dội, tay chân yếu dần, nói khó hơn, sốt cao hoặc co giật. Đây có thể là dấu hiệu cảnh báo đột quỵ não tái phát hoặc biến chứng nguy hiểm khác như nhiễm trùng, viêm phổi, suy tim, thuyên tắc phổi...
Ngoài ra, cần phòng tránh các vấn đề phát sinh do bệnh nhân nằm lâu như loét da, viêm phổi, táo bón, nhiễm trùng tiểu. Việc giữ gìn vệ sinh cá nhân sạch sẽ và thường xuyên thay đổi tư thế nằm là những phần không thể thiếu trong việc chăm sóc người đột quỵ não.
III. Dinh dưỡng trong quá trình chăm sóc người đột quỵ não
1. Xây dựng khẩu phần ăn hợp lý cho bệnh nhân
Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ phục hồi sức khỏe và phòng ngừa tái phát đột quỵ não. Nguyên tắc chung là:
Năng lượng: 30–35 kcal/kg/ngày. Ví dụ người nặng 50kg cần khoảng 1500–1750 kcal/ngày.
Chất đạm: Khoảng 0,8g/kg/ngày. Giảm nếu có bệnh lý thận.
Chất béo: 25–30g/ngày, ưu tiên chất béo không bão hòa. Hạn chế cholesterol dưới 300mg/ngày.
Muối: Giới hạn 4–5g/ngày để kiểm soát huyết áp.
Bổ sung: Kali, folic acid, vitamin nhóm B, C, E, và các khoáng chất cần thiết.
2. Lưu ý về cách chế biến và chọn thực phẩm
Nên chọn thực phẩm tươi sạch, dễ tiêu hóa như:
Tinh bột: cháo, cơm nát, bún, miến.
Đạm: cá, thịt nạc, trứng, sữa ít béo.
Đạm thực vật: đậu nành, đậu xanh, vừng, lạc.
Chất xơ và khoáng chất: rau xanh, trái cây chín, ngũ cốc nguyên cám.
Giàu kali và folic: chuối, khoai lang, rau cải bó xôi, gan, cam, dâu tây…
Chế độ ăn cần mềm, dễ nuốt và chia làm nhiều bữa nhỏ trong ngày. Tránh thức ăn cứng, cay nóng, nhiều dầu mỡ, đồ uống có gas và cồn.
IV. Yếu tố tâm lý trong chăm sóc người đột quỵ não
1. Tình trạng trầm cảm sau đột quỵ não
Theo nghiên cứu, có đến 79% bệnh nhân đột quỵ não gặp phải trầm cảm sau tai biến. Không chỉ buồn chán, họ còn dễ cáu gắt, mất động lực phục hồi, cảm thấy vô dụng hoặc bị cô lập. Trầm cảm kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống mà còn làm chậm quá trình hồi phục.
2. Vai trò của người thân trong hỗ trợ tinh thần
Người chăm sóc đóng vai trò then chốt trong việc giúp bệnh nhân vượt qua cảm xúc tiêu cực. Hãy dành thời gian trò chuyện, lắng nghe, động viên bệnh nhân mỗi ngày. Khuyến khích họ tham gia các hoạt động nhẹ nhàng như nghe nhạc, xem phim, đọc sách, trồng cây… Tạo môi trường sống tích cực giúp cải thiện tinh thần, từ đó nâng cao hiệu quả phục hồi chức năng.
V. Theo dõi tái khám định kỳ và phòng ngừa tái phát
Tầm quan trọng của tái khám
Tái khám định kỳ giúp bác sĩ đánh giá tiến độ phục hồi, theo dõi biến chứng và điều chỉnh thuốc phù hợp. Nhiều trường hợp bệnh nhân thấy "khá hơn" nên tự ý ngưng tái khám, dẫn đến đột quỵ não tái phát nặng hơn lần đầu.
Các dấu hiệu cảnh báo cần đưa bệnh nhân đi khám ngay
Đột ngột đau đầu dữ dội không rõ nguyên nhân.
Tê liệt tăng lên, không cử động được một bên cơ thể.
Nói ngọng trở lại, không hiểu lời người khác.
Mất ý thức, sốt cao, co giật, nôn ói liên tục.
Người chăm sóc cần nhận diện và hành động nhanh chóng khi có những dấu hiệu này, bởi “thời gian là não”.
VI. Những lời khuyên quan trọng cho người chăm sóc
1. Giữ vững tinh thần kiên nhẫn và tích cực
Chăm sóc người đột quỵ não là một quá trình dài, cần nhiều tình yêu thương, sự kiên nhẫn và cảm thông. Hãy nhớ rằng bệnh nhân cũng đang rất nỗ lực từng ngày.
2. Hợp tác chặt chẽ với nhân viên y tế
Thường xuyên trao đổi với bác sĩ, điều dưỡng, chuyên viên vật lý trị liệu để cập nhật phác đồ điều trị mới, tránh sai sót trong quá trình dùng thuốc và luyện tập.
3. Ghi nhật ký chăm sóc và điều trị hằng ngày
Việc ghi lại chế độ ăn, liều thuốc, giấc ngủ, biểu hiện cảm xúc và quá trình luyện tập của người bệnh sẽ giúp đánh giá hiệu quả chăm sóc và kịp thời phát hiện bất thường.
Việc chăm sóc người đột quỵ não không chỉ là sự quan tâm về y tế mà còn là hành trình đồng hành cả về thể chất lẫn tinh thần. Bằng cách tuân thủ điều trị, xây dựng chế độ dinh dưỡng khoa học, phục hồi chức năng phù hợp và chăm sóc tinh thần đầy yêu thương, bạn đang trao cho người thân cơ hội hồi phục và tái hòa nhập cộng đồng.
Hãy luôn nhớ rằng: với mỗi hành động kiên trì, mỗi lời động viên nhẹ nhàng, bạn không chỉ giúp bệnh nhân phục hồi mà còn làm cho cuộc sống của họ trở nên có ý nghĩa hơn sau biến cố đột quỵ não.
Giải pháp xua tan nối lo huyết áp, tim mạch, đột quỵ: Bi-Cozyme max
BNC Medipharm - CTY TNHH TMDV Y TẾ BÌNH NGHĨA
Đơn vị nhập khẩu và phân phối thực phẩm chức năng trực tiếp từ Mỹ, Canada độc quyền phân phối tại Việt Nam.
Hotline & zalo: 0965 745 615 & 0978 307 072 &096 880 5353
Website: http://bncmedipharm.com.vn
Địa chỉ: Tầng 1 Tòa nơ 22 KĐT Pháp Vân, Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội
Loãng xương từ lâu vẫn bị xem là “căn bệnh của tuổi già”, chỉ xuất hiện khi con người bước vào giai đoạn lão hóa. Tuy nhiên, các nghiên cứu y học hiện đại đã chỉ ra rằng, loãng xương không phải là hệ quả tất yếu của tuổi tác mà chịu ảnh hưởng sâu sắc từ lối sống, dinh dưỡng và thói quen được hình thành từ rất sớm. Việc chủ động chăm sóc sức khỏe xương ngay từ khi còn trẻ đóng vai trò quyết định trong việc xây dựng một hệ xương chắc khỏe, từ đó giúp giảm nguy cơ loãng xương và gãy xương về sau. Thay vì chờ đến khi xuất hiện đau nhức, giảm chiều cao hay gãy xương mới bắt đầu lo lắng, mỗi người hoàn toàn có thể phòng ngừa loãng xương bằng những biện pháp đơn giản nhưng bền vững, nếu được duy trì đúng cách và đủ lâu.
Xem tiếp...
Khi tuổi tác ngày càng cao, cơ thể con người phải đối mặt với nhiều thay đổi, đặc biệt là ở hệ vận động. Những biểu hiện như đau nhức, giảm linh hoạt hay cứng khớp xuất hiện ngày càng phổ biến, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đi lại và sinh hoạt hàng ngày. Các bệnh xương khớp như thoái hóa khớp gối, đau cột sống hay viêm khớp không chỉ gây khó chịu về thể chất mà còn làm giảm chất lượng cuộc sống của người cao tuổi. Trong bối cảnh đó, việc duy trì vận động phù hợp đóng vai trò vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, không phải hình thức tập luyện nào cũng an toàn với người lớn tuổi. Những bài tập giãn cơ khi ngồi được xem là giải pháp tối ưu nhờ tính nhẹ nhàng, dễ thực hiện nhưng vẫn mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc cải thiện độ linh hoạt, giảm cứng khớp và hỗ trợ phòng ngừa bệnh xương khớp.
Xem tiếp...
Trứng là thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn của hầu hết gia đình Việt Nam nhờ giá thành rẻ, dễ chế biến và giàu dinh dưỡng. Tuy nhiên, câu hỏi Ăn trứng mỗi ngày có tốt không vẫn khiến nhiều người băn khoăn, đặc biệt là những người trung niên, người cao tuổi hoặc đang mắc các bệnh tim mạch, đái tháo đường. Nguyên nhân chính của sự lo ngại này xuất phát từ hàm lượng cholesterol trong trứng, vốn từng bị xem là yếu tố làm tăng mỡ máu và nguy cơ bệnh tim. Vậy sự thật khoa học nói gì về việc ăn trứng hằng ngày? Trứng có thực sự gây hại hay ngược lại còn mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe?
Xem tiếp...
Gan nhiễm mỡ đang trở thành một trong những bệnh lý gan phổ biến nhất hiện nay, đặc biệt là gan nhiễm mỡ không do rượu – tình trạng xảy ra ở những người ít hoặc không uống rượu nhưng vẫn bị tích tụ mỡ trong gan. Bệnh thường tiến triển âm thầm, ít triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu, khiến nhiều người chủ quan và bỏ lỡ thời điểm can thiệp hiệu quả. Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm và thay đổi lối sống phù hợp, người bệnh hoàn toàn có thể cải thiện chức năng gan và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm. Việc hiểu rõ các biện pháp phòng ngừa gan nhiễm mỡ không do rượu vì thế đóng vai trò then chốt trong bảo vệ sức khỏe gan và sức khỏe toàn diện.
Xem tiếp...
Trong bối cảnh thế giới liên tục đối mặt với các dịch bệnh truyền nhiễm mới nổi, virus Nipah đang trở thành cái tên khiến giới y tế toàn cầu đặc biệt lo ngại. Đây là một virut mới có khả năng lây từ động vật sang người và lây trực tiếp giữa người với người, gây ra các bệnh lý nghiêm trọng như viêm não cấp, suy hô hấp và có tỷ lệ tử vong rất cao. Dù chưa bùng phát trên diện rộng như COVID-19, nhưng virus Nipah được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm tác nhân gây bệnh có nguy cơ cao, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng nếu không được kiểm soát chặt chẽ.
Xem tiếp...
Trong những năm gần đây, giảm cân bằng hình thức chạy trên máy chạy bộ ngày càng được nhiều người lựa chọn nhờ tính tiện lợi, an toàn và dễ kiểm soát cường độ. Tuy nhiên, không ít người dù chăm chỉ “lên máy” mỗi ngày nhưng cân nặng vẫn không thay đổi đáng kể, thậm chí nhanh mệt và dễ bỏ cuộc. Nguyên nhân phổ biến nằm ở việc tập luyện chưa đúng cách, đặc biệt là chưa hiểu rõ thời gian tốt chạy trên máy chạy bộ để giảm mỡ hiệu quả. Thực tế, giảm cân không chỉ phụ thuộc vào việc chạy bao lâu, mà còn liên quan chặt chẽ đến cường độ, thể trạng cá nhân và sự kết hợp với dinh dưỡng khoa học.
Xem tiếp...
Trong nhiều năm qua, câu hỏi đi bộ bao nhiêu là đủ luôn khiến không ít người băn khoăn. Con số 10.000 bước mỗi ngày được xem như “chuẩn vàng” cho sức khỏe, xuất hiện dày đặc trên đồng hồ thông minh và các ứng dụng theo dõi vận động. Tuy nhiên, khoa học hiện đại cho thấy việc đi bộ không cần cứng nhắc theo một con số cố định. Điều quan trọng hơn cả là đi bộ phù hợp với độ tuổi, thể trạng và mục tiêu sức khỏe cá nhân. Hiểu đúng bản chất của việc đi bộ sẽ giúp bạn duy trì thói quen vận động bền vững, hiệu quả và an toàn hơn.
Xem tiếp...
Mùa đông thường được xem là thời điểm nhạy cảm đối với sức khỏe, đặc biệt là sức khỏe tim mạch. Trong nhiều năm, đi bộ buổi sáng được khuyến khích như một thói quen tốt giúp cải thiện tuần hoàn, kiểm soát huyết áp và phòng ngừa bệnh tật. Tuy nhiên, các nghiên cứu và khuyến cáo y khoa gần đây cho thấy, nguy cơ đau tim nếu người đi bộ sớm vào mùa đông có thể tăng lên đáng kể, nhất là ở người cao tuổi và người có bệnh nền. Việc hiểu đúng bản chất của vấn đề sẽ giúp duy trì vận động an toàn mà vẫn bảo vệ được trái tim.
Xem tiếp...
Gọi điện
