Vì sao ung thư trực tràng ở người trẻ gia tăng

Trong nhiều năm, ung thư trực tràng từng được coi là căn bệnh gắn liền với tuổi già. Tuy nhiên, những thống kê gần đây đã chỉ ra một thực tế đáng lo ngại: tỷ lệ người mắc bệnh đang tăng nhanh ở nhóm người trẻ, thậm chí có trường hợp chỉ mới 12–13 tuổi. Điều này đặt ra câu hỏi lớn: Vì sao căn bệnh ung thư trực tràng lại “trẻ hóa” và chúng ta cần làm gì để phòng ngừa bệnh này? 

I. Thực trạng đáng báo động về ung thư trực tràng ở người trẻ

1. Số liệu mới nhất tại Việt Nam và thế giới

Theo GLOBOCAN 2022, mỗi năm Việt Nam ghi nhận hơn 16.800 ca mới mắc ung thư trực tràng và trên 8.400 trường hợp tử vong. Bệnh đứng thứ 4 về tỷ lệ mắc và thứ 5 về tỷ lệ tử vong trong số các loại ung thư hàng đầu. Đặc biệt, có tới 45% bệnh nhân được chẩn đoán khi chưa đến 50 tuổi – một con số cao bất thường. Không chỉ tại Việt Nam, xu hướng này cũng đang diễn ra ở nhiều quốc gia khác, khiến giới chuyên môn cảnh báo đây là vấn đề sức khỏe cộng đồng cấp bách.

2. So sánh xu hướng với thập kỷ trước

So với giai đoạn 1995, tỷ lệ ung thư trực tràng ở người trẻ đã tăng gần 45%. Nhiều bệnh viện ghi nhận bệnh nhân chỉ ở độ tuổi 20–30, thậm chí có ca mới 12 tuổi. Sự thay đổi đột ngột này cho thấy yếu tố lối sống và môi trường đang đóng vai trò lớn hơn bao giờ hết.

II. Nguyên nhân khiến ung thư trực tràng trẻ hóa

1. Lối sống hiện đại và tác động tiêu cực đến hệ tiêu hóa

Một trong những nguyên nhân quan trọng là chế độ ăn uống thiếu khoa học. Người trẻ ngày nay tiêu thụ nhiều thịt đỏ, đồ ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn vốn chứa nhiều chất béo bão hòa, muối và chất bảo quản. Trong khi đó, lượng rau xanh, hoa quả và chất xơ những “người bạn” bảo vệ đường tiêu hóa lại quá ít. Bên cạnh đó, thói quen hút thuốc, uống rượu, ít vận động, ngủ muộn và căng thẳng kéo dài làm tăng gánh nặng cho hệ tiêu hóa, tạo môi trường thuận lợi cho tế bào ung thư phát triển.

2. Các yếu tố bệnh lý nền

Béo phì, tiểu đường type 2, rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp những bệnh vốn phổ biến ở người trung niên nay đang xuất hiện ở người trẻ, và đây đều là yếu tố nguy cơ của ung thư trực tràng.

3. Yếu tố di truyền và bệnh lý tiền ung thư

Một số trường hợp xuất phát từ nguyên nhân di truyền như hội chứng Lynch, bệnh đa polyp đại tràng. Dù tỷ lệ này không cao (khoảng 5–10%), nhưng nếu trong gia đình có người mắc bệnh, nguy cơ của thế hệ sau sẽ tăng gấp nhiều lần.

III. Dấu hiệu cảnh báo sớm không nên bỏ qua

1. Biểu hiện rối loạn tiêu hóa kéo dài

Ung thư trực tràng giai đoạn đầu thường “im lặng”, nhưng có một số tín hiệu cảnh báo như:

• Thay đổi thói quen đại tiện kéo dài hơn 2–3 tuần

• Tiêu chảy, táo bón, phân nhỏ hoặc dẹt bất thường

• Cảm giác đau bụng âm ỉ, đầy hơi, khó tiêu

Các triệu chứng toàn thân và bất thường khác:

• Đi ngoài ra máu hoặc phân lẫn nhầy máu

• Sụt cân nhanh mà không có nguyên nhân rõ ràng

• Mệt mỏi, thiếu máu không giải thích được

​​​​​​​
Những dấu hiệu này dễ bị nhầm lẫn với bệnh lý đường tiêu hóa thông thường, khiến nhiều người trẻ chủ quan và bỏ qua thời điểm “vàng” để điều trị.

IV. Phương pháp tầm soát và chẩn đoán sớm

1. Nội soi 

Nội soi đại tràng toàn bộ được coi là phương pháp chính xác nhất để phát hiện ung thư trực tràng và các tổn thương tiền ung thư. Kỹ thuật cắt tách dưới niêm mạc (ESD) qua nội soi giúp loại bỏ khối u ngay từ giai đoạn sớm, giảm xâm lấn và rút ngắn thời gian hồi phục.

Các xét nghiệm sàng lọc hỗ trợ bao gồm:

• Xét nghiệm tìm máu ẩn trong phân (FOBT, FIT)

• Xét nghiệm ADN trong phân

Những xét nghiệm này giúp phát hiện sớm bất thường, từ đó chỉ định nội soi khi cần thiết.

2. Khuyến nghị độ tuổi và tần suất tầm soát

• Người từ 40 tuổi trở lên nên tầm soát định kỳ, ngay cả khi không có triệu chứng

• Người có tiền sử gia đình mắc ung thư trực tràng hoặc có polyp nên tầm soát sớm hơn 5–10 năm so với độ tuổi chẩn đoán của người thân

V. Phòng ngừa ung thư trực tràng hiệu quả từ thói quen sống

1. Dinh dưỡng lành mạnh cho hệ tiêu hóa

• Ăn nhiều rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên cám để tăng chất xơ, hỗ trợ nhu động ruột

• Hạn chế thịt đỏ, đồ ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn

• Uống đủ nước mỗi ngày để giúp tiêu hóa thuận lợi và đào thải chất độc

2. Lối sống năng động

• Tập thể dục tối thiểu 150 phút/tuần: đi bộ nhanh, bơi lội, đạp xe

• Duy trì cân nặng hợp lý để giảm áp lực lên đường tiêu hóa và hệ miễn dịch

3. Theo dõi và chăm sóc sức khỏe định kỳ

• Không chủ quan với triệu chứng bất thường của hệ tiêu hóa

• Đi khám chuyên khoa sớm khi xuất hiện máu trong phân hoặc rối loạn đại tiện kéo dài

• Tầm soát định kỳ để phát hiện sớm và điều trị kịp thời

Ung thư trực tràng không còn là căn bệnh của tuổi già. Sự gia tăng nhanh chóng ở nhóm người trẻ là hồi chuông cảnh báo cho toàn xã hội. Ngay từ hôm nay, hãy thay đổi lối sống, xây dựng chế độ ăn uống khoa học, duy trì vận động và tầm soát định kỳ chính là “lá chắn” bảo vệ sức khỏe. Hãy lắng nghe cơ thể và trân trọng từng tín hiệu dù nhỏ của hệ tiêu hóa, bởi phát hiện bệnh sớm chính là chìa khóa vàng để chiến thắng căn bệnh này.

Giải pháp tăng cường sức đề kháng: Bi- Nutafit
 

BNC Medipharm - CTY TNHH TMDV Y TẾ BÌNH NGHĨA
Đơn vị nhập khẩu và phân phối thực phẩm chức năng trực tiếp từ Mỹ, Canada độc quyền phân phối tại Việt Nam.
Hotline & zalo: 0965 745 615 & 0978 307 072 &096 880 5353
Website: http://bncmedipharm.com.vn
Địa chỉ: Tầng 1 Tòa nơ 22 KĐT Pháp Vân, Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội