Có nên chích đầu ngón tay khi đột quỵ?

Trong những năm gần đây, mạng xã hội đã và đang lan truyền rộng rãi một phương pháp sơ cứu cho người bị đột quỵ, đó là chích đầu ngón tay để “giải tỏa áp lực máu” và giúp người bệnh tỉnh lại. Nhiều người tin rằng đây là phương pháp cấp cứu đơn giản, dễ thực hiện và có thể cứu sống bệnh nhân ngay lập tức. Tuy nhiên, liệu điều này có đúng về mặt khoa học y tế? 

I. Đột quỵ là gì?

Đột quỵ (stroke), hay còn gọi là tai biến mạch máu não, xảy ra khi dòng máu đến não bị gián đoạn đột ngột. Điều này khiến các tế bào não thiếu oxy và chết chỉ sau vài phút nếu không được cấp cứu kịp thời.

Có hai loại đột quỵ chính:

1. Đột quỵ thiếu máu não (ischemic stroke): chiếm khoảng 85% các ca, do cục máu đông làm tắc mạch máu não.

2. Đột quỵ xuất huyết não (hemorrhagic stroke): do vỡ mạch máu trong não, dẫn đến chảy máu nội sọ.

Cả hai loại đều gây hậu quả nghiêm trọng, có thể dẫn đến tàn tật vĩnh viễn hoặc tử vong nếu không được xử trí đúng cách và nhanh chóng.

II. Vì sao nhiều người tin vào việc chích đầu ngón tay?

Phương pháp chích đầu ngón tay khi bị đột quỵ được lan truyền rộng rãi qua:

• Các bài viết không có nguồn gốc khoa học trên Facebook, YouTube, Zalo...

• Những câu chuyện truyền miệng về việc "cứu sống thần kỳ" nhờ rút máu ở đầu ngón tay.

• Quan niệm sai lầm rằng chích máu sẽ hạ huyết áp đột ngột, giúp máu lưu thông trở lại não.

Một số phiên bản còn thêm chi tiết như: chích 10 đầu ngón tay, dùng kim sạch hơ qua lửa, bóp máu ra cho đến khi “màu máu đỏ tươi” xuất hiện, thậm chí chích dái tai...

Tuy nhiên, đây chỉ là mẹo dân gian không có cơ sở khoa học, và tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng.

III. Quan điểm của giới y khoa về việc chích đầu ngón tay khi đột quỵ

Các chuyên gia y tế và tổ chức y học uy tín đều phản đối kịch liệt việc chích đầu ngón tay trong cấp cứu đột quỵ.

1. Không có hiệu quả y học

• Không có bằng chứng khoa học nào cho thấy chích đầu ngón tay có thể giúp máu lưu thông lên não hoặc làm tan cục máu đông.

• Đột quỵ là tình trạng cấp cứu hệ thần kinh, cần can thiệp bằng thuốc tiêu sợi huyết (trong trường hợp thiếu máu) hoặc phẫu thuật (với xuất huyết não), chứ không thể điều trị bằng các biện pháp như chích máu.

2. Gây trì hoãn thời gian vàng

• Trong đột quỵ, thời gian vàng là trong vòng 3-4.5 giờ đầu kể từ khi xuất hiện triệu chứng.

• Nếu thay vì gọi cấp cứu, người thân lại mất thời gian vào việc chích máu đầu ngón tay, bệnh nhân có thể mất cơ hội sống sót hoặc bị tàn tật nặng nề.

3. Có thể làm tình trạng nặng hơn

• Chích ngón tay có thể gây nhiễm trùng, mất máu không kiểm soát (đặc biệt với người có bệnh nền như tiểu đường).

• Đối với người bị xuất huyết não, mọi tác động vật lý không cần thiết đều có thể làm tăng nguy cơ chảy máu.

IV. Những việc nên làm khi gặp người bị đột quỵ

Thay vì chích ngón tay, hãy ghi nhớ và thực hiện đúng cách sơ cứu khoa học dưới đây:

1. Gọi cấp cứu ngay lập tức

• Gọi số 115 (hoặc số cấp cứu tại địa phương).

• Cung cấp địa chỉ rõ ràng, tình trạng của bệnh nhân.

2. Đặt bệnh nhân ở tư thế an toàn

• Đặt nằm nghiêng sang một bên để tránh sặc nếu nôn mửa.

• Nới lỏng quần áo, không để bệnh nhân di chuyển hoặc ngồi dậy đột ngột.

3. Ghi nhớ thời điểm khởi phát

• Điều này giúp bác sĩ quyết định có thể dùng thuốc tiêu huyết khối hay không.

4. Không cho ăn, uống hay dùng thuốc

• Bệnh nhân có thể bị rối loạn nuốt, dễ gây sặc vào phổi nếu cho ăn uống.

• Không tự ý dùng thuốc huyết áp hay aspirin nếu chưa xác định rõ loại đột quỵ.

V. Những dấu hiệu nhận biết sớm đột quỵ

Sử dụng quy tắc FAST để nhận biết đột quỵ:

• F – Face (Khuôn mặt): Mặt bị méo, miệng lệch, cười không đối xứng.

• A – Arms (Cánh tay): Yếu hoặc tê liệt 1 bên tay.

• S – Speech (Lời nói): Nói khó, ngọng bất thường, không hiểu lời.

• T – Time (Thời gian): Gọi cấp cứu ngay lập tức nếu có bất kỳ dấu hiệu nào trên.

Ngoài ra, người bệnh có thể biểu hiện chóng mặt, mất thăng bằng, mờ mắt, đau đầu dữ dội, hoặc mất ý thức đột ngột.

VI. Lý do cần loại bỏ hoàn toàn phương pháp chích đầu ngón tay

1. Nguy hiểm cho cả người bệnh lẫn người cấp cứu

• Nguy cơ lây nhiễm bệnh truyền nhiễm (HIV, viêm gan B) nếu dùng kim không vô trùng.

• Người cấp cứu không chuyên có thể khiến bệnh nhân bị mất máu không kiểm soát, nhiễm trùng bàn tay.

2. Gây hiểu lầm nguy hiểm trong cộng đồng

• Việc lan truyền phương pháp sai lệch khiến nhiều người lầm tưởng là “cách cấp cứu chuẩn”, làm mất đi cơ hội cứu sống.

3. Phản khoa học, phản cảm và vô trách nhiệm

• Các chuyên gia khuyến cáo: Không bao giờ áp dụng các mẹo dân gian chưa được kiểm chứng trong tình huống cấp cứu nghiêm trọng như đột quỵ.

Tuyệt đối không chích đầu ngón tay khi đột quỵ

Việc chích máu đầu ngón tay khi bị đột quỵ không chỉ vô ích mà còn nguy hiểm, có thể khiến tình trạng bệnh nhân trở nên trầm trọng hơn hoặc tử vong. Thay vào đó, hãy:

• Gọi cấp cứu ngay lập tức.

• Đặt bệnh nhân ở tư thế an toàn.

• Không can thiệp sai cách hoặc nghe theo các mẹo lan truyền trên mạng.

Đột quỵ là tình huống cấp cứu nguy kịch, cần xử trí đúng chuyên môn trong thời gian vàng. Chỉ có kiến thức y học chính thống và hành động nhanh chóng, chính xác mới có thể cứu sống bệnh nhân và giảm thiểu di chứng.

Giải pháp duy trì sức khỏe tim mạch, phòng tránh đột quỵ: Bi-Cozyme max
 

BNC Medipharm - CTY TNHH TMDV Y TẾ BÌNH NGHĨA
Đơn vị nhập khẩu và phân phối thực phẩm chức năng trực tiếp từ Mỹ, Canada độc quyền phân phối tại Việt Nam.
Hotline & zalo: 0965 745 615 & 0978 307 072 &096 880 5353
Website: http://bncmedipharm.com.vn
Địa chỉ: Tầng 1 Tòa nơ 22 KĐT Pháp Vân, Hoàng Liệt, Hoàng Mai, Hà Nội