Trầm cảm sau sinh là một dạng rối loạn cảm xúc thường xảy ra trong vòng 12 tháng đầu sau khi phụ nữ sinh con. Đây là giai đoạn có nhiều thay đổi đột ngột cả về thể chất lẫn tâm lý khiến người mẹ dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, lo âu và buồn bã kéo dài.
Không giống như sự buồn nhẹ thường thấy sau sinh còn gọi là “baby blues” trầm cảm sau sinh kéo dài hơn, nặng nề hơn và có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống của người mẹ.
Có nhiều nguyên nhân khiến phụ nữ dễ bị trầm cảm sau khi sinh con, trong đó bao gồm:
Sự thay đổi hormone đột ngột trong cơ thể
Thiếu ngủ và mệt mỏi do chăm con nhỏ
Cảm giác cô lập, thiếu hỗ trợ từ gia đình và xã hội
Áp lực từ việc làm mẹ hoàn hảo, thiếu thời gian cho bản thân
Nếu không được điều trị, trầm cảm sau sinh có thể kéo dài hàng tháng, thậm chí chuyển thành trầm cảm mãn tính. Người mẹ có thể mất đi khả năng chăm sóc bản thân và con cái, rơi vào trạng thái tuyệt vọng, có ý nghĩ tiêu cực hoặc hành vi tự hủy hoại.
Con của người mẹ bị trầm cảm sau sinh có nguy cơ cao gặp các vấn đề về cảm xúc, hành vi như hay quấy khóc, khó ngủ, chậm phát triển ngôn ngữ và trí tuệ. Việc thiếu sự gắn kết sớm với mẹ có thể làm suy yếu mối quan hệ tình cảm và ảnh hưởng tới sự phát triển toàn diện của trẻ.
Không chỉ người mẹ, trầm cảm còn tạo nên hiệu ứng tiêu cực cho người chồng. Nhiều người chồng rơi vào trạng thái mệt mỏi, stress, và thậm chí mắc trầm cảm do áp lực chăm sóc gia đình, trong khi không hiểu được điều người vợ đang trải qua.
Một số dấu hiệu nhận biết sớm trầm cảm sau sinh gồm:
Buồn bã kéo dài, dễ khóc, thậm chí không vì lý do cụ thể
Không cảm thấy kết nối tình cảm với con
Mất ngủ kéo dài, thay đổi cảm giác ngon miệng
Lo âu, cảm thấy tội lỗi, vô dụng, suy nghĩ tiêu cực
Không hứng thú với những hoạt động từng yêu thích
Khi các biểu hiện kéo dài hơn 1–2 tuần, đặc biệt là xuất hiện ý nghĩ làm hại bản thân hoặc em bé, cần đến gặp bác sĩ chuyên khoa tâm thần hoặc tư vấn tâm lý càng sớm càng tốt.
Trong Đông y, trầm cảm sau sinh được xếp vào chứng “uất”, là tình trạng khí huyết ứ trệ, âm dương mất cân bằng. Điều trị gồm:
Dùng thảo dược để bổ khí huyết, an thần
Châm cứu kích thích huyệt đạo, lưu thông khí huyết
Xoa bóp, bấm huyệt giúp giải tỏa căng thẳng
Trị liệu tinh thần giúp người bệnh chia sẻ và “gỡ nút thắt” trong lòng
Liệu pháp tâm lý: Các chuyên gia tâm lý sẽ trò chuyện, giúp bệnh nhân nhận diện suy nghĩ tiêu cực, học cách điều chỉnh hành vi và cảm xúc.
Dùng thuốc chống trầm cảm: Các thuốc tác động lên chất dẫn truyền thần kinh trong não. Tùy mức độ bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định thuốc phù hợp và theo dõi sát tác dụng phụ.
Ngoài việc điều trị y khoa, phụ nữ bị trầm cảm sau sinh có thể cải thiện tinh thần nhờ những biện pháp đơn giản tại nhà:
Thư giãn và nghỉ ngơi: Giấc ngủ chất lượng và thời gian cho bản thân rất quan trọng
Tập thể dục nhẹ nhàng: Như đi bộ, yoga, giúp tăng endorphin – chất dẫn truyền tạo cảm giác vui vẻ
Chế độ ăn uống lành mạnh: Bổ sung thực phẩm giàu omega-3 như cá hồi, quả óc chó giúp cải thiện tâm trạng
Kết nối và chia sẻ: Thường xuyên nói chuyện với chồng, bạn bè, tham gia nhóm hỗ trợ sau sinh
Điều quan trọng là phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Mỗi người mẹ có thể có cơ địa, mức độ bệnh khác nhau nên phác đồ điều trị cũng phải cá nhân hóa.
Can thiệp y tế từ sớm
Chấp nhận bản thân và không tự trách mình
Có hệ thống hỗ trợ tinh thần vững chắc từ gia đình
Tham gia lớp tiền sản, học cách chăm sóc trẻ sơ sinh, hiểu trước những thay đổi tâm sinh lý có thể xảy ra sẽ giúp giảm sốc tâm lý.
Cân bằng giữa nghỉ ngơi và vận động, duy trì dinh dưỡng tốt, không bỏ bữa, ngủ đủ giấc.
Nếu bạn là người mẹ mới sinh, đừng ngại lên tiếng khi thấy tâm trạng bất ổn. Nếu bạn là người thân, hãy ở bên cạnh, lắng nghe và hỗ trợ phụ nữ sau sinh con vượt qua giai đoạn khó khăn này.
Trầm cảm sau sinh không phải là sự yếu đuối, mà là một vấn đề sức khỏe nghiêm túc cần được thấu hiểu và điều trị đúng cách. Với sự đồng hành của gia đình, cộng đồng và đội ngũ y tế, phụ nữ sau sinh hoàn toàn có thể vượt qua giai đoạn này, phục hồi tinh thần và sống hạnh phúc bên con trẻ.
Loãng xương từ lâu vẫn bị xem là “căn bệnh của tuổi già”, chỉ xuất hiện khi con người bước vào giai đoạn lão hóa. Tuy nhiên, các nghiên cứu y học hiện đại đã chỉ ra rằng, loãng xương không phải là hệ quả tất yếu của tuổi tác mà chịu ảnh hưởng sâu sắc từ lối sống, dinh dưỡng và thói quen được hình thành từ rất sớm. Việc chủ động chăm sóc sức khỏe xương ngay từ khi còn trẻ đóng vai trò quyết định trong việc xây dựng một hệ xương chắc khỏe, từ đó giúp giảm nguy cơ loãng xương và gãy xương về sau. Thay vì chờ đến khi xuất hiện đau nhức, giảm chiều cao hay gãy xương mới bắt đầu lo lắng, mỗi người hoàn toàn có thể phòng ngừa loãng xương bằng những biện pháp đơn giản nhưng bền vững, nếu được duy trì đúng cách và đủ lâu.
Xem tiếp...
Khi tuổi tác ngày càng cao, cơ thể con người phải đối mặt với nhiều thay đổi, đặc biệt là ở hệ vận động. Những biểu hiện như đau nhức, giảm linh hoạt hay cứng khớp xuất hiện ngày càng phổ biến, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đi lại và sinh hoạt hàng ngày. Các bệnh xương khớp như thoái hóa khớp gối, đau cột sống hay viêm khớp không chỉ gây khó chịu về thể chất mà còn làm giảm chất lượng cuộc sống của người cao tuổi. Trong bối cảnh đó, việc duy trì vận động phù hợp đóng vai trò vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, không phải hình thức tập luyện nào cũng an toàn với người lớn tuổi. Những bài tập giãn cơ khi ngồi được xem là giải pháp tối ưu nhờ tính nhẹ nhàng, dễ thực hiện nhưng vẫn mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc cải thiện độ linh hoạt, giảm cứng khớp và hỗ trợ phòng ngừa bệnh xương khớp.
Xem tiếp...
Trứng là thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn của hầu hết gia đình Việt Nam nhờ giá thành rẻ, dễ chế biến và giàu dinh dưỡng. Tuy nhiên, câu hỏi Ăn trứng mỗi ngày có tốt không vẫn khiến nhiều người băn khoăn, đặc biệt là những người trung niên, người cao tuổi hoặc đang mắc các bệnh tim mạch, đái tháo đường. Nguyên nhân chính của sự lo ngại này xuất phát từ hàm lượng cholesterol trong trứng, vốn từng bị xem là yếu tố làm tăng mỡ máu và nguy cơ bệnh tim. Vậy sự thật khoa học nói gì về việc ăn trứng hằng ngày? Trứng có thực sự gây hại hay ngược lại còn mang đến nhiều lợi ích cho sức khỏe?
Xem tiếp...
Gan nhiễm mỡ đang trở thành một trong những bệnh lý gan phổ biến nhất hiện nay, đặc biệt là gan nhiễm mỡ không do rượu – tình trạng xảy ra ở những người ít hoặc không uống rượu nhưng vẫn bị tích tụ mỡ trong gan. Bệnh thường tiến triển âm thầm, ít triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu, khiến nhiều người chủ quan và bỏ lỡ thời điểm can thiệp hiệu quả. Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm và thay đổi lối sống phù hợp, người bệnh hoàn toàn có thể cải thiện chức năng gan và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm. Việc hiểu rõ các biện pháp phòng ngừa gan nhiễm mỡ không do rượu vì thế đóng vai trò then chốt trong bảo vệ sức khỏe gan và sức khỏe toàn diện.
Xem tiếp...
Trong bối cảnh thế giới liên tục đối mặt với các dịch bệnh truyền nhiễm mới nổi, virus Nipah đang trở thành cái tên khiến giới y tế toàn cầu đặc biệt lo ngại. Đây là một virut mới có khả năng lây từ động vật sang người và lây trực tiếp giữa người với người, gây ra các bệnh lý nghiêm trọng như viêm não cấp, suy hô hấp và có tỷ lệ tử vong rất cao. Dù chưa bùng phát trên diện rộng như COVID-19, nhưng virus Nipah được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm tác nhân gây bệnh có nguy cơ cao, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng nếu không được kiểm soát chặt chẽ.
Xem tiếp...
Trong những năm gần đây, giảm cân bằng hình thức chạy trên máy chạy bộ ngày càng được nhiều người lựa chọn nhờ tính tiện lợi, an toàn và dễ kiểm soát cường độ. Tuy nhiên, không ít người dù chăm chỉ “lên máy” mỗi ngày nhưng cân nặng vẫn không thay đổi đáng kể, thậm chí nhanh mệt và dễ bỏ cuộc. Nguyên nhân phổ biến nằm ở việc tập luyện chưa đúng cách, đặc biệt là chưa hiểu rõ thời gian tốt chạy trên máy chạy bộ để giảm mỡ hiệu quả. Thực tế, giảm cân không chỉ phụ thuộc vào việc chạy bao lâu, mà còn liên quan chặt chẽ đến cường độ, thể trạng cá nhân và sự kết hợp với dinh dưỡng khoa học.
Xem tiếp...
Trong nhiều năm qua, câu hỏi đi bộ bao nhiêu là đủ luôn khiến không ít người băn khoăn. Con số 10.000 bước mỗi ngày được xem như “chuẩn vàng” cho sức khỏe, xuất hiện dày đặc trên đồng hồ thông minh và các ứng dụng theo dõi vận động. Tuy nhiên, khoa học hiện đại cho thấy việc đi bộ không cần cứng nhắc theo một con số cố định. Điều quan trọng hơn cả là đi bộ phù hợp với độ tuổi, thể trạng và mục tiêu sức khỏe cá nhân. Hiểu đúng bản chất của việc đi bộ sẽ giúp bạn duy trì thói quen vận động bền vững, hiệu quả và an toàn hơn.
Xem tiếp...
Mùa đông thường được xem là thời điểm nhạy cảm đối với sức khỏe, đặc biệt là sức khỏe tim mạch. Trong nhiều năm, đi bộ buổi sáng được khuyến khích như một thói quen tốt giúp cải thiện tuần hoàn, kiểm soát huyết áp và phòng ngừa bệnh tật. Tuy nhiên, các nghiên cứu và khuyến cáo y khoa gần đây cho thấy, nguy cơ đau tim nếu người đi bộ sớm vào mùa đông có thể tăng lên đáng kể, nhất là ở người cao tuổi và người có bệnh nền. Việc hiểu đúng bản chất của vấn đề sẽ giúp duy trì vận động an toàn mà vẫn bảo vệ được trái tim.
Xem tiếp...
Gọi điện
